Azerbaycan- Türkiye İlişkilerinde Azerbaycan Yardımları ve Azerbaycan’ın Sovyetleşmesi Meselesi (1918-1920)
Meltem Tekerek · Atatürk Dergisi, 2019
Kolleksiya xülasəsi
1918-1920-ci illərdə Azərbaycan Cümhuriyyətinin Anadoludakı Milli Mübarizəyə maddi yardımlarını və Azərbaycanın sovetləşməsi məsələsini araşdıran elmi məqalə.
Meltem Tekerekin "Atatürk Dergisi"ndə (2019) dərc olunmuş məqaləsi Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qısa ömrü ərzində Türkiyə ilə münasibətlərini, xüsusən Anadoludakı Milli Mübarizəyə nəzərdə tutulan maddi yardım danışıqlarını araşdırır. Müəllif Bakı və Moskvada aparılan təmasların qarşılaşdığı maneələri, Azərbaycan daxilindəki parlament-hökumət ixtilaflarını, İngiltərə ilə Sovet Rusiyasının bölgədəki rəqabətini müzakirə edir. Həmçinin Azərbaycanın Qızıl Ordu tərəfindən işğalı prosesində Türkiyənin təsiri sual altına alınır. Kolleksiya baxımından Qafqaz İslam Ordusu əməliyyatından sonra qurulan dövlətlə Türkiyə əlaqələrinin 1918-dən sonrakı gedişini göstərir.
Mənbənin öz xülasəsi
1919 yılında Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkmasıyla Anadolu’da bir direniş hareketi başlamıştır. Bu direniş hareketinin amacına ulaşması için yüklü miktarda maddi desteğe ihtiyacı vardır. Bu desteği sağlayabilecek iki ülke; Sovyet Rusya ve Azerbaycan’dır. Uluslararası ilişkilerde hassas bir konumda olan Azerbaycan topraklarında İngiltere ve Rusya söz sahibi olmak istemektedir. Bu anlamda Osmanlı’nın desteğine ihtiyacı olan Azerbaycan bir yandan da Anadolu Hareketi’ni izlemektedir. İstanbul Hükümeti ile Anadolu’da yürütülen Milli Mücadele hareketi arasında birtakım ayrılıklar yaşandığı gibi Milli Mücadele Hareketi içinde de ayrılıklar söz konusudur. Azerbaycan’da da halk, meclis ve hükümet içinde anlaşmazlıklar yaşanmaktadır. Bakü’de ve Moskova’da yürütülen yardım görüşmeleri, çeşitli engellerle karşılaşmış, Azerbaycan ’ın Kızıl Ordu tarafından işgalinin hemen öncesinde sonuç vermeye yüz tutmuştur. Yaklaşık iki yıllık ömrü olan Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye arasındaki ilişkilerde bu dönemde; Milli Mücadele hareketine yapılacak yardım konusu ve Azerbaycan’ın Kızıl Ordu tarafından işgalinde Türkiye’nin etkisi göze çarpan konular arasındadır.
İndeks
- Şəxslər
- Mustafa Kemal
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Azerbaycan Halk CumhuriyetiKızıl Orduİstanbul Hükümeti
Mənbənin açar sözləri
Azerbaijan · Azerbaycan · Milli Mücadele · National Struggle · Soviet-Russia · Sovyet Rusya · Turkey · Türkiye