Birinci Dünya Savaşı’nda (1914-1918) Osmanlı Hizmetindeki Alman Subayları ve Savaş Sürecine Etkileri
Koleksiyon özeti
Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı ordusunda görev yapan Alman subaylarının sayısı, nüfuzu ve savaş sürecine etkilerini arşiv kaynaklarına dayanarak inceleyen Türkçe makale.
Makale, 1914-1918 arasında Osmanlı hizmetinde bulunan Alman subaylarının sayısını, orduda kazandıkları nüfuzu ve Osmanlı Devleti'nin savaşı kaybetmesindeki olası rollerini 11 temel soru çerçevesinde tartışmaktadır. Çalışma Osmanlı Başbakanlık ve Askerî Arşivleri ile Alman Dışişleri ve Askerî arşivlerine dayanır; Liman von Sanders, Colmar von der Goltz ve Hans von Seeckt gibi isimler ile Enver, Talat ve Cemal Paşalar öne çıkar. Kafkas İslam Ordusu doğrudan konu edilmemekle birlikte, 1918'de Kafkasya harekâtına yön veren Osmanlı-Alman askerî ilişkileri ve rekabeti için genel arka plan sunar.
Kaynağın kendi özeti
1914-1918 yılları arasında Osmanlı Devleti’nde görev yapan Alman subayları hakkında yapılan bu projenin amacı, öncelikle bu subayların sayısının tespit edilmesi ve bunların Osmanlı ordusunda nüfûzlarının tespit edilmesidir. Bunların dışındaki diğer bir amacı ise, Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’nı kaybetmesinde Alman subaylarının ve Alman nüfûzunun bir rolünün olup olmadığının tespit edilmesidir. Çalışma kapsamında temel 11 sorun/soru tespit edilmiştir. Buna göre de çalışmanın genel muhtevası belirlenmiştir. Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na girmesinde Almanya’nın rolünün tespit edilmesinden başlanarak, Alman subaylarının Osmanlı sınırları dahlinde görev yaptıkları cephelerde savaş süresince karşılaştıkları zorluklar tespit edilmiştir. Almanların birlikte görev yaptıkları Türkler; Türk subayların da Almanlar hakkındaki düşünceleri ele alınmıştır. Konunun araştırılmasında öncelikle Osmanlı Başbakanlık Arşivi, Askerî Arşiv, Alman Dışişleri Bakanlığı Arşivi, Alman Askerî Arşivi ve bazı Şehir Arşivlerine başvurulmuştur. Ayrıca bu konular hakkında yapılan ikinci elden kaynaklardan da istifade edilmiştir. Elde edilen veriler ilgili sorunlar/sorular merkezli olarak değerlendirilerek gerekli cevaplar tespit edilmiş ve değerlendirilmiştir. Bu proje çerçevesinde yapılan araştırılmalar neticesinde ele edilen sonuçlar şöyle özetlenebilir: Osmanlı Devleti’nin Almanya’nın yanında savaşa girmesinde Alman nüfûzunun rolü vardır. Burada öncelikli olarak Osmanlı devlet adamlarının askerî beklentileri etkili olsa da sonuçları itibarıyla Alman askerî ve diplomatik zevâtın baskıları savaş giriş sürecimizi hızlandırmıştır. Osmanlı ordusunda görev yapan Alman subaylarının sayısının kesin olarak tespit edilmesi zor olmakla birlikte Alman kaynaklarında geçen takribî subay sayısı 800 ve Türk kaynaklarında ise 1.921’dir. Proje kapsamında çıkan diğer bir sonuç ise, Almanya’nın Osmanlı ordusu üzerinde ciddî bir nüfûza sahip olduğudur. Başta Genelkurmay Başkanlığı olmak üzere birçok ordu, kolordu ve tümen komutanlıkları Almanların elinde idi. Alman subayları görev yaptıkları süre zarfında Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu olumsuz coğrafi, kültürel ve toplumsal şartlardan ciddî zorluklarla/sıkıntılarla karşılaşmışlardır. Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’nda mağlup olmasında Alman subaylarının doğrudan bir etkisinin olmadığı söylenebilir. Bazı kaynaklarda tersine iddialar gündeme getirilse de, Osmanlı mağlubiyeti doğrudan savaşın genel seyri ve şartlarıyla alakalıdır.
Dizin
- Birlikler ve kurumlar
- Osmanlı OrdusuAlman İmparatorluğu
Kaynağın anahtar kelimeleri
"Alman İmparatorluğu" · "Cemâl Paşa" · "Colmar von der Goltz" · "Hans von Seeckt · "Liman von Sanders" · "Osmanlı Devleti"] · "Rusya · "Talat Paşa" · "Çanakkale Savaşı" · "İngiltere" · Birinci Dünya Savaşı" · Enver Paşa" · ["Kafkas Cephesi ve Filistin Cephesi."