Ermeni Terör Örgütü Taşnaksütyun’un 1918-1920 Yıllarında Güney Kafkasya ve Yukarı Karabağ’da Yaptığı Katliamlar
Turkish Studies (Elektronik), 2014
Koleksiyon özeti
Mondros sonrası Osmanlı çekilmesiyle Güney Kafkasya ve Yukarı Karabağ'da Taşnaksütyun ile Andranik komutasındaki çetelerin Azerbaycan Türklerine yönelik saldırılarını ele alan Türkçe makale.
Turkish Studies'te 2014'te yayımlanan bu makale, Mondros Mütarekesi sonrasında Osmanlı birliklerinin Bakü ve Güney Kafkasya'dan çekilmesi ve İtilaf Devletleri'nin bölgeyi işgaliyle oluşan boşlukta yaşanan olayları inceliyor. Yazar, General Thomson'ın Zengezur'un büyük bölümünü Andranik'e bırakmasının ardından Zengezur, Karabağ ve Gence yönünde gerçekleştiği belirtilen saldırıları köy ve kayıp istatistikleriyle aktarıyor ve bunları Taşnaksütyun'a bağlı 'terör' faaliyeti olarak niteliyor. Koleksiyon açısından değeri, Kafkas İslam Ordusu'nun bölgeden çekilmesinin ardından Azerbaycan'da oluşan güvenlik ortamını göstermesidir.
Kaynağın kendi özeti
Osmanlı Devleti Mondros Ateşkes Antlaşması'nı imzaladıktan sonra anlaşma gereği Bakü ve Güney Kafkasya'dan çekilmek zorunda kaldı. Çekilen Osmanlı ordu birlikleri yerine İtilaf Devletleri Bakü ile beraber Güney Kafkasya'yı işgal etti. İtilaf devletleri güney Kafkasya komutanı General Tomson Azerbaycan toprağı olan Zengezur kazasının beşte dördünü Ermenilerin çete lideri Andronik'e verdi. Andronik Zengezur'u, Karabağ'ı ve Dağlık Karabağ'ın kuzeyinde bulunan Gence Vilayeti'ni de içine alacak şekilde, bu toprakları "Küçük Ermenistan" diye adlandırıyordu. Hedef olarak bu arazilerde yaşayan Azerbaycan halkına karşı terör faaliyetlerinde bulunup, bu toprakları Müslüman ve Türk insanından kendi fikrince temizleyerek topraklarına katmak istiyordu. Andronik, Tomson tarafından kendisine verilen bu toprakları karargah yaparak Güney Kafkasya ve Yukarı Karabağ topraklarında katliamlara başladı. Andronik, Balasan Ayrapetov, Arutyun Loğmanov, Usub Xaçıyev gibi çete başlarının da katıldığı katliamlar sadece Karabağ'ın Zengezur kazasında 115 köyün yakıp yıkılmasına 3.257 erkek, 2.276 kadın, 2.196 çocuğun öldürülmesine 1.060 erkeğin,794 kadının, 845 çocuğun yaralanmasına sebebiyet vermiş olup, 50.000'den fazla insanın göçebe durumuna düşmesine neden olmuşlardır. Elli binden fazla insan mülteci durumuna düşerek Azerbaycan'ın değişik köylerine sığınmak zorunda kalmıştır. Zengezur bölgesinde Andronik ve onun komutasındaki çetelerin uyguladığı faaliyetlerden dolayı bu vahşilikler Taşnaksütyun Terör örgütü çete başı Andronik, yardımcıları Şamil Şahnazorov, Amazasp, Ağa Bey Melik Oqancanov, Keşişler Ter-David, Terminasov ve diğerleri olarak bilinmektedir
Dizin
- Birlikler ve kurumlar
- Taşnaksütyunİtilaf DevletleriOsmanlı Devleti