Yeni Bilgi ve Belgeler Işığında Kaplan[zade] Ahmed Saib (1860-1918)
Tarih Araştırmaları Dergisi, 2017
Koleksiyon özeti
Osmanlı'nın son dönem yazar ve tarihçilerinden Kaplanzade Ahmed Saib'in (1860-1918) hayatını yeni arşiv belgeleri ve kendi el yazısıyla tercüme-i ahvâli ışığında inceleyen biyografik makale.
Makale, II. Abdülhamid yönetimine muhalif Osmanlı yazar-tarihçisi Ahmed Saib Bey'in ailesi, eğitimi, askerî görevleri, Mısır'daki Sancak ve Şûra-yı Ümmet gazetelerindeki editörlüğü ve İttihat ve Terakki ile ilişkilerini arşiv belgelerine dayanarak ele alır. Bursa ve Konya İskân-ı Muhacirîn memurlukları, Darülfünun Rusça muallimliği ile 1916'da Kafkasya delegesi olarak Mazlum Halklar Kongresi'ne ve 1917'de Stockholm Konferansı'na katılımı incelenir; ekte ilk kez yayımlanan bir 'Hizmet Cetveli' yer alır. Koleksiyon açısından ilgisi dolaylıdır: Ahmed Saib'in Kafkasya delegeliği ve 1918'de ölümü, Kafkas İslam Ordusu harekâtının arka planındaki Osmanlı-Kafkasya ilişkileri ve muhacir/milliyetler siyaseti bağlamına ışık tutar.
Kaynağın kendi özeti
Bu çalışmada, II. Abdülhamid'e ve yönetimine muhalif olan, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemi yazar ve tarihçilerinden Ahmed Saib Bey'in kendi el yazısıyla yazdığı tercüme-i ahvâlleri ışığında yaşam öyküsü ele alınmaktadır. Tarih Sırasıyla ailesi, eğitimi, asker olarak üstlendiği vazifeler, Mısır'da Sancak ve Şura-yı Ümmet Gazeteleri editörlüğü ve idareciliği ile İttihad Terakki Cemiyeti'yle ilişkileri konularına değinilecektir. Sonrasında, Bursa ve Konya İskân-ı Muhacirîn memurluğu görevleri, Tarih ilmiyle ilgili görüşleri, Darülfünun Rusça Muallimliği vazifesi ve bu esnada Kafkasya delegesi olarak 1916'da Milliyetler Birliği'nce desteklenen Mazlum Halkların 3.Kongresi ve 1917'de Stockholm Konferansı'na katılımları ilgili arşiv belgelerine dayanılarak incelenecektir. Ayrıca yazar, tarihçi ve çevirmen olarak eserleriyle ilgili bilgiler kronolojik olarak sıralanarak değerlendirilmiştir. Ekte yer alan 'Hizmet Cetveli'nde, ilk defa tarih sırasıyla aldığı görevler, başlama ve ayrılma tarihleri, açıklamaları ve aldığı maaşa dair bilgiler verilmiştir.
Dizin
- Birlikler ve kurumlar
- İttihat ve Terakki CemiyetiDarülfünunŞûra-yı ÜmmetSancak (gazete)