TADİV
MakaleAçık erişimaskerî harekâtsosyal tarihtarihyazımıanma

1916 ile 1919 Yılları Arasında Krakov Müstahkem Mevkii Hastanelerinde Osmanlı Askerleri (Polonya Kaynakları Işığında)

Piotr Nykıel · Belleten, 2016

Koleksiyon özeti

Polonya arşivleri ışığında 1916-1919 arasında Krakov askerî hastanelerinde bulunan Osmanlı askerlerini inceleyen makale.

Piotr Nykiel'in Belleten'de yayımlanan bu makalesi, Krakov Müstahkem Mevkii hastanelerinde 1916-1919 arasında bulunan en az 50 Osmanlı askerinin kimliklerini iki Polonya arşiv kaynağı (Tadeusz Kowalski'nin 1917 tarihli not defteri ve Krakov Belediyesi Mezarlıkları Müdürlüğü'ndeki postmortem sertifikalar) üzerinden tespit eder. Askerlerin 47'si Doğu Galiçya Cephesi'nde Alman Güney Ordusu bünyesinde savaşan 15. Kolordu mensubudur; üçü ise Kafkas Cephesi birliklerinde görev yapmış ve muhtemelen 1919'da Rus esaretinden dönerken Krakov'a uğramıştır. Koleksiyonla bağı yalnızca Kafkas Cephesi ve I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı ordusu bağlamı üzerinden dolaylıdır; Kafkas İslam Ordusu veya 1918 Azerbaycan harekâtına dair içerik barındırmaz.

Kaynağın kendi özeti

1916 ile 1919 yılları arasında, o zamanki Krakov Müstahkem Mevkii hastanelerinde en az 50 Osmanlı askeri bulunmuştu. Bu askerlerin 47’si, 15. Kolordu subay, astsubay ve erlerinden oluşmaktaydı. İşbu birlik, 1916 ile 1917 tarihleri arasında Alman Güney Ordusu bünyesinde Doğu Galiçya Cephesinde savaşmıştı. Kalan üç asker ise, 1914 ile 1918 tarihleri arasında Kafkas Cephesinde savaşan birliklerde görev yapmış ve muhtemelen Rus esaretinden vatanlarına Polonya üzerinden dönerken 1919 yılında Krakov’a gelmişlerdi. Söz konusu askerlere ait ayrıntılı kimlik ve adres bilgileri, birbirinden bağımsız olarak oluşturulmuş iki arşiv kaynağında bulunmaktadır: Bunların birincisi, Krakov Türkolojisinin kurucusu Prof. Tadeusz Kowalski’nin Ekim 1917’de yazdığı not defteridir. „Materiały dialektologiczne tureckie, przewa˙znie niewydane” [Çoğunluğu Yayımlanmamış Türk Diyalektoloji Materyali] başlıklı bu defter, Krakov’daki Polonya Bilim Akademisi ve Polonya Yetenek Akademisi Bilim Arşivi’nde bulunmaktadır. İkincisi ise, Krakov Belediyesi Mezarlıkları Müdürlüğü Arşivi’nde muhafaza edilen “postmortem inceleme sertifikaları”dır. Bu iki kaynak üzerinde yapılan arşiv araştırması neticesinde, işbu makalede yer alan iki asker listesi oluşturuldu. Ayrıca, makalede askerlerin kimlik ve adres bilgilerinin yanısıra Galiçya Cephesiyle ilgili ve daha önce hiç yayımlanmamış şarkılar ile Krakov’da medfun Osmanlı şehitlerinin mezarlarıyla ilgili bilgiler sunulmaktadır.

Dizin

Kaynağın anahtar kelimeleri

Caucasian Front · Galician Front · Galician martyrs · Galiçya Cephesi · Galiçya Şehitleri · Kafkasya Cephesi · Krakov Rakowice · Krakov Türkolojisi · Rakowice Cemetery in Krakow · Tadeusz Kowalski · Turkish Studies Department in Krakow