İkinci Dünya savaşı esnasında Sovyet Rusya'daki Türklerin bağımsızlığı için Nuri PAşa'nın (killigil) faaliyetleri ve Alman yetkililerle görüşmesi
Türk Dünyası Araştırmaları, 2014
Koleksiyon özeti
II. Dünya Savaşı'nda Nuri Paşa'nın Sovyet Türklerinin bağımsızlığı için Alman yetkililerle görüşmeleri.
Makale, Kafkas İslam Ordusu komutanı olarak Azerbaycan'ı kurtaran Nuri Paşa'nın (Killigil) Cumhuriyet döneminde Türk dünyasıyla ilişkisini sürdürmesini ve II. Dünya Savaşı'nda Almanya'nın 22 Haziran 1941'de Sovyetler'e saldırmasından sonra Sovyet Rusya'daki Türk topluluklarının bağımsızlığı için Türk hükümetinin bilgisi dâhilinde Alman yetkililerle yaptığı görüşmeleri ele alıyor. Rusya'nın İdil, Kırım, Kafkasya ve Türkistan üzerindeki yayılmacılığının tarihî arka planı çizilir; Nuri Paşa'nın girişimlerinin sonuçsuz kaldığı belirtilir.
Kaynağın kendi özeti
16. yüzyıldan beri İdil (Volga), Kırım, Kafkasya ve Türkistan üzerinde yayılmacılığını sürdüren Rusya, 19. yüzyıl sonlarında bu bölgeleri ele geçirmeyi başarmıştır. Bölgelerdeki Türk toplulukları Rusyaya karşı savaşmışlar ve daha sonra da isyanlarını sürdürmüşlerdir. Fakat Rusların teknolojik üstünlükleri karşısında başarılı olamamışlardır. Rusyadaki Türklerin kurtarılması için ilk defa cephe açılarak askeri kuvvet kullanımı Birinci Dünya Savaşında Enver Paşa tarafından yapılmıştır. Kardeşi Nuri Paşa (Killigil), Kafkas İslam Ordusu Komutanı olarak Azerbaycanı kurtarmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Devleti kurulduktan sonra da Nuri Paşa, Türk Dünyası ile ilişkisini sürdürmüştür. 2. Dünya Savaşında Almanyanın Sovyet Rusyaya 22 Haziran 1941 tarihinde saldırmasıyla birlikte Nuri Paşa, Türk topluluklarının kurtarılması için Alman yetkililer ile Türk Hükümetinin bilgisi dâhilinde birçok görüşmeler yapmış, fakat başarılı olamamıştır. Bu makalede Nuri Paşanın 2. Dünya Savaşı esnasında Sovyet Rusyadaki Türklerin bağımsızlığı için yaptığı faaliyetler ve Alman yetkililer ile görüşmeleri anlatıldı.
Dizin
- Birlikler ve kurumlar
- Kafkas İslam Ordusu