İkinci Dünya savaşı esnasında Sovyet Rusya'daki Türklerin bağımsızlığı için Nuri PAşa'nın (killigil) faaliyetleri ve Alman yetkililerle görüşmesi
Türk Dünyası Araştırmaları, 2014
Kolleksiya xülasəsi
II Dünya müharibəsində Nuru Paşanın sovet türklərinin müstəqilliyi üçün alman rəsmiləri ilə görüşləri.
Məqalə Qafqaz İslam Ordusu komandanı kimi Azərbaycanı azad edən Nuru Paşanın (Killigil) Cümhuriyyət dövründə türk dünyası ilə əlaqəsini davam etdirməsini və II Dünya müharibəsində Almaniyanın 22 iyun 1941-də SSRİ-yə hücumundan sonra sovet türklərinin müstəqilliyi üçün Türkiyə hökumətinin xəbəri ilə alman rəsmiləri ilə apardığı danışıqları araşdırır. Təşəbbüslərin nəticəsiz qaldığı bildirilir.
Mənbənin öz xülasəsi
16. yüzyıldan beri İdil (Volga), Kırım, Kafkasya ve Türkistan üzerinde yayılmacılığını sürdüren Rusya, 19. yüzyıl sonlarında bu bölgeleri ele geçirmeyi başarmıştır. Bölgelerdeki Türk toplulukları Rusyaya karşı savaşmışlar ve daha sonra da isyanlarını sürdürmüşlerdir. Fakat Rusların teknolojik üstünlükleri karşısında başarılı olamamışlardır. Rusyadaki Türklerin kurtarılması için ilk defa cephe açılarak askeri kuvvet kullanımı Birinci Dünya Savaşında Enver Paşa tarafından yapılmıştır. Kardeşi Nuri Paşa (Killigil), Kafkas İslam Ordusu Komutanı olarak Azerbaycanı kurtarmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Devleti kurulduktan sonra da Nuri Paşa, Türk Dünyası ile ilişkisini sürdürmüştür. 2. Dünya Savaşında Almanyanın Sovyet Rusyaya 22 Haziran 1941 tarihinde saldırmasıyla birlikte Nuri Paşa, Türk topluluklarının kurtarılması için Alman yetkililer ile Türk Hükümetinin bilgisi dâhilinde birçok görüşmeler yapmış, fakat başarılı olamamıştır. Bu makalede Nuri Paşanın 2. Dünya Savaşı esnasında Sovyet Rusyadaki Türklerin bağımsızlığı için yaptığı faaliyetler ve Alman yetkililer ile görüşmeleri anlatıldı.
İndeks
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Kafkas İslam Ordusu