Sosyal Medya Kullanmama Motivasyonları
Nuri Paşa Özer; Beril Özer · Yeni Medya, 2025
Koleksiyon özeti
Sosyal medya kullanmama/terk etme motivasyonlarını 12 katılımcıyla mülakata dayanarak inceleyen 2025 tarihli iletişim çalışması; Kafkas İslam Ordusu ile ilgisi yoktur.
Makale, sosyal medya kullanmayı reddeden ya da bir süre sonra bırakan bireylerin motivasyonlarını 12 gönüllüyle yapılan mülakatlar üzerinden ele alıyor; zaman kaybı, psikolojik yorgunluk, mahremiyet kaygısı ve karşılaştırma baskısı öne çıkan nedenler olarak sunuluyor. İçerik tamamen güncel dijital medya ve iletişim sosyolojisi alanına aittir. 1918 Kafkas İslam Ordusu, Bakü harekâtı veya Azerbaycan Halk Cumhuriyeti ile hiçbir bağlantısı bulunmamaktadır.
Kaynağın kendi özeti
Literatürde yapılan çalışmaların büyük çoğunluğu sosyal medya kullanım motivasyonlarına odaklanırken, sosyal medya kullanmamayı tercih eden ya da kullanımını sonlandıran bireyleri merkeze alan araştırmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışma, kullanım davranışını değil kullanmama veya terk etme nedenlerini incelemesi bakımından alandaki önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Bu çalışma, çoğunlukla iletişim ya da pasif tüketim amaçlı kullanılan WhatsApp ve YouTube dışında kalan sosyal medya platformlarını kullanmamayı tercih eden (bir dönem kullanıp daha sonra bırakanlar (rejecters) ya da hiç kullanmamış olan bireylere odaklanarak 12 gönüllü katılımcıdan oluşan mülakatın sonuçlarını sunmaktadır. Sosyal medya kullanmama kararının başlıca nedenleri arasında zaman kaybı, psikolojik yorgunluk, mahremiyet kaygısı, yapay etkileşim algısı ve sürekli karşılaştırma baskısının öne çıktığını göstermektedir. Katılımcılar, sosyal medyada geçirilen sürenin üretkenliklerini azalttığını, dikkatlerini dağıttığını ve zihinsel durumlarını olumsuz etkilediğini ifade etmiştir. Ayrıca katılımcılar sosyal medyadan uzaklaşmanın ardından kitap okuma, yürüyüş yapma ve yüz yüze iletişim gibi sosyal etkinliklere daha fazla yöneldiklerini aktarmışlardır. Bununla birlikte sosyal medya kullanmamanın FOMO (güncel gelişmeleri kaçırma korkusu), sosyal çevreden kopma ve dışlanmışlık hissi gibi zorluklar doğurabildiği de vurgulanmıştır. Buna rağmen birçok katılımcı sosyal medya dışındaki yaşamın daha doyurucu ilişkiler ve zihinsel rahatlık sunduğunu ifade etmiştir. Ayrıca, sosyal medya platformlarının manipülatif içerikler ve algoritmalar aracılığıyla yönlendirici olduğuna dair algılar da bu tercihte etkili olmuştur. Görsel içeriklerin aşırı pozitif ve filtreden geçmiş şekilde sunulması, bireylerde yetersizlik hissi ve kıyaslama gibi psikolojik baskılar yaratmıştır. Katılımcılar, sosyal medya ortamlarının gerçekliği çarpıtan ve benlik algısını zedeleyen yapısını sorgulamakta ve bu alanlardan uzak durmayı zihinsel koruma stratejisi olarak görmektedir. Sosyal medya kullanmama tercihleri bireylerde zihinsel dinginlik, mahremiyetin korunması ve gerçek ilişkilerin güçlenmesine katkı sağlamaktadır. Katılımcılar, sosyal medyadan uzaklaşmanın yaşam kalitelerini artırdığını ve daha dengeli bir günlük rutin oluşturduklarını ifade etmiştir. Bulgular genel olarak, sosyal medya kullanmamanın bireylerin yaşamında huzur ve bütünlük duygusunu güçlendirdiğini ortaya koymaktadır.
Kaynağın anahtar kelimeleri
Digital Avoidance · Digital Awareness · Dijital Farkındalık · Dijital Kaçınma · Psikolojik Etkiler · Psychological Effects · Social Media Disengagement · Sosyal Medya Kullanmama · Technology Refusal · Teknoloji Reddi