Sosyal Medya Kullanmama Motivasyonları
Nuri Paşa Özer; Beril Özer · Yeni Medya, 2025
Collection summary
A 2025 communication-studies article on motivations for non-use or abandonment of social media, based on interviews with 12 participants; unrelated to the Army of Islam.
The article examines why individuals refuse or abandon social media, drawing on interviews with 12 volunteers; time loss, psychological fatigue, privacy concerns and comparison pressure emerge as key reasons. Its content belongs entirely to contemporary digital media and communication sociology. It has no connection to the 1918 Army of Islam, the Baku campaign, or the Azerbaijan Democratic Republic.
The source's own abstract
Literatürde yapılan çalışmaların büyük çoğunluğu sosyal medya kullanım motivasyonlarına odaklanırken, sosyal medya kullanmamayı tercih eden ya da kullanımını sonlandıran bireyleri merkeze alan araştırmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışma, kullanım davranışını değil kullanmama veya terk etme nedenlerini incelemesi bakımından alandaki önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Bu çalışma, çoğunlukla iletişim ya da pasif tüketim amaçlı kullanılan WhatsApp ve YouTube dışında kalan sosyal medya platformlarını kullanmamayı tercih eden (bir dönem kullanıp daha sonra bırakanlar (rejecters) ya da hiç kullanmamış olan bireylere odaklanarak 12 gönüllü katılımcıdan oluşan mülakatın sonuçlarını sunmaktadır. Sosyal medya kullanmama kararının başlıca nedenleri arasında zaman kaybı, psikolojik yorgunluk, mahremiyet kaygısı, yapay etkileşim algısı ve sürekli karşılaştırma baskısının öne çıktığını göstermektedir. Katılımcılar, sosyal medyada geçirilen sürenin üretkenliklerini azalttığını, dikkatlerini dağıttığını ve zihinsel durumlarını olumsuz etkilediğini ifade etmiştir. Ayrıca katılımcılar sosyal medyadan uzaklaşmanın ardından kitap okuma, yürüyüş yapma ve yüz yüze iletişim gibi sosyal etkinliklere daha fazla yöneldiklerini aktarmışlardır. Bununla birlikte sosyal medya kullanmamanın FOMO (güncel gelişmeleri kaçırma korkusu), sosyal çevreden kopma ve dışlanmışlık hissi gibi zorluklar doğurabildiği de vurgulanmıştır. Buna rağmen birçok katılımcı sosyal medya dışındaki yaşamın daha doyurucu ilişkiler ve zihinsel rahatlık sunduğunu ifade etmiştir. Ayrıca, sosyal medya platformlarının manipülatif içerikler ve algoritmalar aracılığıyla yönlendirici olduğuna dair algılar da bu tercihte etkili olmuştur. Görsel içeriklerin aşırı pozitif ve filtreden geçmiş şekilde sunulması, bireylerde yetersizlik hissi ve kıyaslama gibi psikolojik baskılar yaratmıştır. Katılımcılar, sosyal medya ortamlarının gerçekliği çarpıtan ve benlik algısını zedeleyen yapısını sorgulamakta ve bu alanlardan uzak durmayı zihinsel koruma stratejisi olarak görmektedir. Sosyal medya kullanmama tercihleri bireylerde zihinsel dinginlik, mahremiyetin korunması ve gerçek ilişkilerin güçlenmesine katkı sağlamaktadır. Katılımcılar, sosyal medyadan uzaklaşmanın yaşam kalitelerini artırdığını ve daha dengeli bir günlük rutin oluşturduklarını ifade etmiştir. Bulgular genel olarak, sosyal medya kullanmamanın bireylerin yaşamında huzur ve bütünlük duygusunu güçlendirdiğini ortaya koymaktadır.
The source's keywords
Digital Avoidance · Digital Awareness · Dijital Farkındalık · Dijital Kaçınma · Psikolojik Etkiler · Psychological Effects · Social Media Disengagement · Sosyal Medya Kullanmama · Technology Refusal · Teknoloji Reddi