ArticleOpen accessmemoirhistoriography

Caucasian Islamic Army in the Light of Qılman İlkin Musayev’s Memoirs

Muhammed Ali Arslan · DergiPark (Istanbul University), 2021

Collection summary

The Caucasus Islamic Army in the light of Azerbaijani writer Qılman İlkin Musayev's memoir 'The Turkish Army in Baku'.

Muhammed Ali Arslan's article looks at the Caucasus Islamic Army, formed by the Ottomans under Nuri Pasha after Bolshevik and Dashnak pressure in the South Caucasus turned into massacres, and its advance to Baku that restored order, through the eyes of the contemporary Azerbaijani writer and local historian Qılman İlkin Musayev. Musayev, who lived through these events as a child, wrote the memoir-style work 'The Turkish Army in Baku', which narrates developments in the Caucasus and especially Azerbaijan between 1917 and 1920 from an unusual perspective.

The source's own abstract

XX. Yüzyılın başlarında Güney Kafkasya'daki Bolşevik ve Ermeni Taşnakları tarafından bölgedeki Müslüman-Türk nüfusa karşı yapılan zulüm ve baskılar zamanla katliama dönüşmüştür.Osmanlı Devleti yapılan bu müdahaleleri bertaraf etmek amacıyla, ileride "Kafkas İslam Ordusu" ismiyle anılacak bir ordunun oluşmasını sağlamıştır.Nuri Paşa liderliğinde oluşturulan Kafkas İslam Ordusu Azerbaycan'a doğru harekete geçmiş ve Bakü'ye kadar ilerleyerek Kafkasya'da geçici de olsa düzeni tesis etmiştir.Azerbaycan halkı tarafından bölgenin kurtarıcısı olarak kabul edilen Kafkas İslam Ordusu'nun kısa sürede gerçekleştirdiği barış ve huzur, XX.Yüzyılın Meşhur Azerbaycan Yazarı ve Yerel Tarihçisi Qılman İlkin Musayev'i, küçük yaşlarda etkilemiş ve bu tesirler sonucunda Qılman İlkin, dönemin şahidi olarak olup bitenleri yazıya dökmüştür.Qılman İlkin Musayev, Bakü Şehri'nin tarihi ile ilgili çok sayıda çalışmalar kaleme almıştır.Bu çalışmalardan bir tanesi de hatırat tarzında yazılan ve Kafkas İslam Ordusu'nu konu edinmiş "Türk Ordusu Bakıda" adlı eseridir.Hatırat şeklinde, sıra dışı bir anlatım ve perspektif ile yazılan bu eser 1917-1920 yılları arasında Kafkasya'da ve hususen Azerbaycan coğrafyasında yaşanılanlara ışık tutmaktadır.