Birinci Dünya Savaşı'nda Balkanlarda Ermeni Seferberliği ve Ermeni Gönüllüleri
Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2015
Collection summary
An article examining, on the basis of Ottoman documents, how Armenian committees in the Balkans recruited volunteers and sent them to the Russian army during the First World War.
The article studies the recruitment activity of the Dashnaktsutyun and Hunchak societies in Bulgaria and Romania (Sofia, Bucharest, Ruse, Constanța, Varna, etc.) and the dispatch of these volunteers to the Russian army on the Caucasus front. Drawing on reports sent by Ottoman legations to Istanbul, the author stresses the committees' stated aim of an independent Armenia in Eastern Anatolia and links this to the relocation decision. For this collection it is indirect background on the Caucasus front rather than on the Army of Islam itself.
The source's own abstract
Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı sırasında Ermenileri sevk ve iskân etmesinin en önemli sebeplerinden birisi, Ermeni komitecilerin İtilaf Devletleri, özellikle Rusya ordusuna her yönden yardımda bulunmalarıdır. Daha Osmanlı Devleti savaşa girmeden başlayan Ermen komitelerinin Rusya ile diyalogları, savaş sırasında Ermenilerin gönüllü birlikler halinde Osmanlı topraklarından, Avrupa ve ABD'den Kafkas cephesine katılmaları ile sonuçlanmıştır. XIX. yüzyıldan itibaren Balkan coğrafyasında teşkilatlanmaya başlayan Ermeni Taşnaksütyun ve Hınçak cemiyetleri, savaş sırasında özellikle Bulgaristan ve Romanya'da Rus diplomatlarının da yönlendirmeleri ile gönüllü kaydına başlayarak bunları Rus ordusuna göndermişlerdir. Komiteler böylece savaş sonunda Doğu Anadolu'da bağımsız bir Ermenistan'ın kurulması için çalıştıklarını açıklamışlardır. Bulgaristan ve Romanya'da bulunan Osmanlı Devleti elçileri komitelerin çalışmalarını yakından takip ederek gönüllü hareketi ile ilgili bilgileri İstanbul'a göndermişlerdir. Sofya, Bükreş, Rusçuk, Köstence, İbrail, Sünne ve Varna, Ermeni komitelerinin gönüllü toplama ve Rusya'ya sevk etme işinde en yoğun çalıştıkları şehirlerdir. Bu şehirlerdeki Osmanlı temsilcileri Ermenilerin gayri kanuni çalışmalarını önlemek için yerel yönetimler nezdinde teşebbüslerde bulunmuşlar ancak Ermenilerin gönüllü olarak Rus ordusuna katılmalarını önleyememişlerdir. Bu çalışmada Başbakanlık Osmanlı Arşivi belgeleri ve diğer kaynaklar ışığında Ermeni komitelerinin gönüllü olarak Rus ordusuna katılma süreçleri ve Balkanların bu süreçteki rolü ele alınmıştır.
Index
- Units and institutions
- TaşnaksütyunHınçakRus OrdusuOsmanlı Devleti