ArticleOpen accessdiplomacypolitical historyhistoriography

Batum Konferansı ve Antlaşmalarında Ermeniler ve İlk Ermenistan Cumhuriyeti’nin İlânı (1918)

Ermeni Araştırmaları Dergisi, 2018

Collection summary

A scholarly article examining the Armenian question and the proclamation of the first Republic of Armenia in the context of the 1918 Batumi Conference and treaties.

Published in the Journal of Armenian Studies, this article uses the post-1917 separation of the Caucasus from Russia and the aftermath of Brest-Litovsk as background to analyse the position of the Armenians at the Batumi Conference and in the treaties signed there. It assesses how the collapse of Transcaucasia led to the proclamation of the first Republic of Armenia. For this collection its relevance lies in the Treaty of Batumi (4 June 1918), which provided the diplomatic framework enabling the Army of Islam's entry into Azerbaijan.

The source's own abstract

1917 yılındaki Rus ihtilâllerinin doğal sonuçlarından birisi,Kafkasya’nın Rusya’dan ayrılma sürecine girmesi olmuştur. Bu süreç ilkihtilâl (Şubat) ile başlamış, ikincisiyle (Ekim/Bolşevik) hızlanmıştı. İhtilâlinikinci günü yayınlamış oldukları barış dekretinde, bir an önce barışimzalanmasını ve imzalanacak barışın “ilhak ve tazminat” içermeyenilkelere göre yapılmasını savunan Bolşevikler, vatandaşlarına hitabenyayınlamış oldukları beyannamelerle de Rus ülkesinde barış ve dostlukrüzgârları estirecekleri izlenimini vermiş idiler. Bu suretle Rusya’da hemsavaşın bitmesi ve hem de yeni bir iktidarın ortaya çıkmasıyla iyimser birhava esmeye başlamıştı. Hatta bu iyimser havanın rüzgârı Türkiye’yi deetkilemiş, Türk basını Lenin idaresindeki Bolşevik ihtilâlini alkışlayanyazılar yazmıştı. Fakat bu iyimser hava kısa zaman içerisinde ne Rusya’dakaldı, ne de Türkiye’de. Bolşevikler kısa zaman içerisinde sergilediklerifaaliyetlerle, Çarlık Rusyası ve Geçici Hükümet dönemlerindeki Rushükümetlerinden hiç de farklı olmadıklarını göstermiş oldular. Özellikle RusMüessisler Meclisi’nin Ocak 1918 ortalarında zorla dağıtılması, Bolşeviklere yönelik havanın kısa zaman zarfında fırtınaya dönüşmesine nedenoldu. Bu durum, Rusya’nın İttifak devletleriyle olan münasebetlerini deetkileyecek ve devam eden Brest-Litovsk barış görüşmelerinde Ruslar oldukçabüyük sıkıntılarla karşı karşıya kalacaklardır.