I. Dünya Savaşı’nı Yaşamak ve Hatırlamak: Hatırat ve Günlükleri Işığında Osmanlı Askerlerinin Çanakkale, Kafkas, Irak ve Sina-Filistin Cepheleri Tecrübeleri
Kolleksiya xülasəsi
Osmanlı əsgərlərinin Çanaqqala, Qafqaz, İraq və Sina-Fələstin cəbhələrindəki müharibə təcrübəsini xatirə və gündəliklər əsasında araşdıran layihənin təqdimatı.
2017-ci ilə aid bu türkdilli akademik qeyd Birinci Dünya Müharibəsində iştirak etmiş Osmanlı əsgərlərinin xatirə və gündəlik tipli şəxsi mətnlərini təhlil edən fənlərarası layihəni təqdim edir. Tədqiqat müharibənin onu bilavasitə aparanlar tərəfindən necə yaşandığını və xatırlandığını göstərməyi, rəsmi arxiv sənədlərinə əsaslanan birölçülü tezisləri yenidən nəzərdən keçirməyi hədəfləyir. Kolleksiya ilə əlaqəsi Qafqaz cəbhəsinə dair əsgər anlatıları vasitəsilə dolayıdır; 1918-ci il Qafqaz İslam Ordusu əməliyyatlarına birbaşa toxunmur.
Mənbənin öz xülasəsi
Bu projede, Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı ordusunda görev yapan Osmanlı askerlerinin cephelerdeki tecrübelerini aktaran hatıra-günlük türündeki kişisel anlatı metinleri analiz edilmekte ve bu tanıklıklar üzerinden Birinci Dünya Savaşı’nın bizzat onu yürütenler tarafından nasıl tecrübe edildiği ve nasıl hatırlandığı ortaya koyulmaktadır. Birinci Dünya Savaşı geniş kitleleri seferber etmiş bir savaş olmasına rağmen, bu insanların savaş tecrübesinin kişisel anlatılara nasıl yansıdığı meselesi Osmanlı-Türk tarihyazımında kapsamlı ve bütünsel bir incelemeye tâbi tutulmuş değildir. Bu boşluğu doldurmayı amaçlayan bu proje, bunu yaparken günümüz Türk toplumunun hafızasındaki Birinci Dünya Savaşı algısını da sağlıklı bulgulara dayanan bir zemine oturtmaya çalışmaktadır. Bununla bağlantılı olarak, gerek Türkiye’de gerekse dünyada Osmanlı Birinci Dünya Savaşı tarihi hakkında mevcut çalışmalarda, bilgi eksikliği ya da sadece resmî arşiv evrakına dayanma nedeniyle vuku bulan tek-boyutlu tezler ve önyargılar revizyondan geçirilerek doğru tespitlerle düzeltilecektir. Bu doğrultuda, bu proje askerî tarih ile toplumsal hafıza çalışmaları alanlarını buluşturan disiplinler-arası bir araştırmadır. Hatıra ve günlük türü metinler, bir yandan cephelere dair içerdikleri malumat açısından askerlerin Çanakkale, Kafkas, Irak ve Sina-Filistin cephelerindeki tecrübelerini anlamak için analiz edilmektedir. Diğer yandan, bu metinlerin birer sübjektif hatırlama kaydı oldukları da hesaba katılarak, söz konusu askerlerin neyi neden hatırlamak istedikleri, savaşın onların hayatını nasıl şekillendirdiği, sonraki hayatlarının bu hatırlamaya nasıl tesir ettiği ve bu hatırlamanın toplumun Birinci Dünya Savaşı’na dair kolektif hafızasıyla nasıl bir ilişki içerisinde olduğu gibi sorular da cevaplanmaya çalışılmaktadır. Proje gerek matbu olarak mevcut kişisel anlatı metinlerini, gerekse de Genelkurmay Başkanlığı Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Dairesi (ATASE) Arşivi ve Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA) belgelerini kullanmaktadır. Ayrıca, Çanakkale ve Irak cepheleri bağlamında, İngiliz askerlerinin tecrübe ve hafızalarıyla Osmanlı askerleri mukayese edilmektedir. Bunun için İmparatorluk Savaş Müzesi Arşivleri (IWM) ve Britanya Ulusal Arşivlerinden (TNA) kaynaklar da içerilmektedir
İndeks
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Osmanlı Ordusu
- Hadisələr
- Birinci Dünya Savaşı
Mənbənin açar sözləri
"Birinci Dünya Savaşı"] · "Irak Cephesi" · "Kafkas Cephesi" · "Osmanlı askerleri" · "benlik belgeleri" · "cephe tecrübeleri" · "hafıza çalışmaları" · "kişisel anlatılar" · "Çanakkale Cephesi" · ["Sina- Filistin Cephesi."