Mehmet Emin Resulzade’nin “İnsanlara Hürriyet, Milletlere İstiklal!” Söyleminin Analiz Denemesi
Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 2019
Kolleksiya xülasəsi
Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin "İnsanlara hürriyyət, millətlərə istiqlal!" şüarını "Yeni Kafkasya" jurnalındakı yazıları əsasında təhlil edən akademik məqalə.
TEKE Dergisi'ndə 2019-cu ildə dərc olunan bu məqalə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurucularından Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin siyasi mübarizəsini ifadə edən "İnsanlara hürriyyət, millətlərə istiqlal!" şüarını araşdırır. Tədqiqat onun 1923-1927-ci illərdə İstanbulda nəşr etdiyi, 95 sayı çıxan "Yeni Kafkasya" jurnalındakı yazılarına əsaslanır. Kolleksiya ilə əlaqəsi 28 May 1918-ci ildə elan edilən Cümhuriyyətin ideya çərçivəsi və Rəsulzadənin bioqrafiyası vasitəsilə qurulur; 1918-ci il hərbi əməliyyatları birbaşa mövzusu deyil.
Mənbənin öz xülasəsi
Mehmet Emin Resulzade, 71 yıllık ömrünün 50 yılından fazlasını aktif birsiyasi mücadele içinde geçirmiş, arkadaşlarıyla birlikte yürüttüğü bağımsızlıkdâvâsı sonucu 28 Mayıs 1918‟de Azerbaycan Halk Cumhuriyeti devletinintemellerini atmış, adını “devlet kuran insanlar” listesine yazdırmıştır. Budevlet, sadece Türk dünyasında değil, tüm Müslüman Şarkında ilkdemokratik cumhuriyet olarak siyasi literatüre geçmiştir.Siyasi mücadelesini “İnsanlara hürriyet, milletlere istiklal!” şiarıyla ifadeedip bu hedef doğrultusunda sürdüren Resulzade, 1923-1927 yıllarındaİstanbul‟da neşrettiği ve toplam 95 sayısı çıkan Yeni Kafkasya dergisindebirbirinden değerli yazılar kaleme almıştır. Yeni Kafkasya‟nın yayımlanmayabaşladığı dönemde en az yirmi yıllık gazetecilik deneyimine sahip MehmetEmin Bey 5N1K kuralını yani neyi, nerede, ne zaman, neden ve niçin –özellikle de kim için yazacağını iyi bilen usta bir kalem sahibiydi. Resulzade,içi zengin ve çözümünü bekleyen söylemlerle dolu eserlerini çok güvendiğiAzerbaycan gençliği için yazıyordu...Biz bu çalışmamızda, Resulzade‟nin “İnsanlara hürriyet, milletlereistiklal!” şiarını Yavuz Akpınar, Selçuk Türkyılmaz ve Yılmaz Özkayatarafından yayına hazırlanıp Türk Tarih Kurumu tarafından neşredilenMehmet Emin Resulzade – Yeni Kafkasya Yazıları (1923-1927) kitabındakiyazılarından hareketle kavram ve söylem yönünden çözümlemeğeçalışacağız.Biz de bu çalışmadaki söylem çözümlemesi denemesinde Van Dijk veParker‟in tahlil yöntemleri esasında oluşturulan Willig analiz yöntemindenyararlanılmıştır.
İndeks
- Yerlər
- Azerbaycanİstanbul
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Azerbaycan Halk CumhuriyetiYeni Kafkasya