Sınır Anlaşmazlığının Güç Yoluyla Çözümü Bağlamında 1918 Yılında Meydana Gelen Ermenistan-Gürcistan Savaşı
Ramin Sadık · Turkish Journal of History, 2025
Koleksiyon özeti
1918 sonunda Ermenistan ile Gürcistan arasında sınır anlaşmazlığı yüzünden çıkan savaşı inceleyen Türkçe akademik makale.
Ramin Sadık'ın Turkish Journal of History'de yayımlanan makalesi, Rus devrimlerinin ardından 1918'de bağımsızlıklarını ilan eden üç Güney Kafkasya devletinin sınır ihtilaflarını ve bunun Aralık 1918'de Ermenistan-Gürcistan savaşına dönüşmesini ele alır. Yazar, Taşnak iktidarının toprak iddialarını çatışmanın temel nedeni olarak sunar ve Azerbaycan'ın ihtilafların müzakereyle çözümünden yana daha itidalli bir çizgi izlediğini vurgular. Üç hafta süren savaşın İngiltere ve Fransa'nın araya girmesiyle bir barış anlaşmasıyla sona erdiği belirtilir.
Kaynağın kendi özeti
Rusya’da meydana gelen devrimlerin ortaya çıkarttığı fırsatı değerlendiren üç Güney Kafkasya halkı, 1918’de bağımsızlıklarını ilan ederek I. Dünya Savaşı’ndan sonraki yeni düzenin bir parçası olmak istediler. Bununla birlikte kendi yaşam alanları ve aralarındaki ihtilaflı sınırlar konularında yoğun bir tartışma içerisine girdiler. Azerbaycan diğer ikisine göre daha itidalli bir politika izleyerek ihtilafların müzakere yoluyla çözümünden yana tavır sergiledi. Gürcistan ile Ermenistan ise aralarındaki sınır anlaşmazlığı yüzünden savaştılar, bu nedenle bölge kanlı hesaplaşmalara sahne oldu.Ermenistan’da iktidar olan Taşnak Partisi’nin “Büyük Ermenistan” hayali, bölgedeki çatışmaların temel nedeni oldu. Taşnak iktidarının bitmeyen hırsları, her iki komşusuna yönelik toprak iddiaları ve siyasi çözümü değil silahlı çözümü tercih etmesi onu karmaşanın asıl müsebbibine dönüştürdü. Sonuçta Ermenistan yönetiminin Gürcistan’a yönelik kışkırtıcı eylemleri Aralık 1918’de iki ülke arasında şiddetli bir savaşa dönüştü. Üç hafta boyunca devam eden savaş, İngiltere ve Fransa’nın araya girmesiyle durdu ve bir barış anlaşmasıyla sona erdi.Bu çalışma 1918 yılında Ermenistan ile Gürcistan arasında meydana gelen savaşları konu edinmektedir. Çalışma kapsamında Gürcistan Merkez Tarih Arşivi’nin vesikaları incelenmiş, döneme ait Gürcü, Rus ve Azerbaycan basınındaki haberler, yorumlar ve analizler titizlikle taranmış, hatıratlar tetkik edilmiştir. Aynı zamanda konuya ilişkin kaleme alınan ikinci el kaynakların da okunması, harmanlanması ve değerlendirilmesi sonucunda çalışma özgün bir akademik makale haline getirilmiştir.
Dizin
- Kişiler
- Ramin Sadık
- Birlikler ve kurumlar
- Taşnaksutyun (Taşnak Partisi)
Kaynağın anahtar kelimeleri
Armenia · Armenian-Georgian War · Azerbaijan · Azerbaycan · Contemporary Military History · Ermeni-Gürcü Savaşı · Ermenistan · Georgia · Güney Kafkasya Ülkeleri · Gürcistan · Political History (Other) · Siyasi Tarih (Diğer) · South Caucasus Countries · Çağdaş Askeri Tarih