Sınır Anlaşmazlığının Güç Yoluyla Çözümü Bağlamında 1918 Yılında Meydana Gelen Ermenistan-Gürcistan Savaşı
Ramin Sadık · Turkish Journal of History, 2025
Kolleksiya xülasəsi
1918-ci ilin sonunda Ermənistanla Gürcüstan arasında sərhəd mübahisəsi ucbatından baş verən müharibəni araşdıran türkcə akademik məqalə.
Ramin Sadıqın Turkish Journal of History jurnalında dərc olunmuş məqaləsi Rusiyadakı inqilablardan sonra 1918-ci ildə müstəqilliyini elan edən üç Cənubi Qafqaz dövlətinin sərhəd mübahisələrini və bunun 1918-ci ilin dekabrında Ermənistan-Gürcüstan müharibəsinə çevrilməsini araşdırır. Müəllif Daşnak hakimiyyətinin ərazi iddialarını münaqişənin əsas səbəbi kimi göstərir, Azərbaycanın isə mübahisələrin danışıqlar yolu ilə həlli tərəfdarı olduğunu vurğulayır. Üç həftə davam edən müharibə İngiltərə və Fransanın müdaxiləsi ilə sülh sazişi ilə başa çatmışdır.
Mənbənin öz xülasəsi
Rusya’da meydana gelen devrimlerin ortaya çıkarttığı fırsatı değerlendiren üç Güney Kafkasya halkı, 1918’de bağımsızlıklarını ilan ederek I. Dünya Savaşı’ndan sonraki yeni düzenin bir parçası olmak istediler. Bununla birlikte kendi yaşam alanları ve aralarındaki ihtilaflı sınırlar konularında yoğun bir tartışma içerisine girdiler. Azerbaycan diğer ikisine göre daha itidalli bir politika izleyerek ihtilafların müzakere yoluyla çözümünden yana tavır sergiledi. Gürcistan ile Ermenistan ise aralarındaki sınır anlaşmazlığı yüzünden savaştılar, bu nedenle bölge kanlı hesaplaşmalara sahne oldu.Ermenistan’da iktidar olan Taşnak Partisi’nin “Büyük Ermenistan” hayali, bölgedeki çatışmaların temel nedeni oldu. Taşnak iktidarının bitmeyen hırsları, her iki komşusuna yönelik toprak iddiaları ve siyasi çözümü değil silahlı çözümü tercih etmesi onu karmaşanın asıl müsebbibine dönüştürdü. Sonuçta Ermenistan yönetiminin Gürcistan’a yönelik kışkırtıcı eylemleri Aralık 1918’de iki ülke arasında şiddetli bir savaşa dönüştü. Üç hafta boyunca devam eden savaş, İngiltere ve Fransa’nın araya girmesiyle durdu ve bir barış anlaşmasıyla sona erdi.Bu çalışma 1918 yılında Ermenistan ile Gürcistan arasında meydana gelen savaşları konu edinmektedir. Çalışma kapsamında Gürcistan Merkez Tarih Arşivi’nin vesikaları incelenmiş, döneme ait Gürcü, Rus ve Azerbaycan basınındaki haberler, yorumlar ve analizler titizlikle taranmış, hatıratlar tetkik edilmiştir. Aynı zamanda konuya ilişkin kaleme alınan ikinci el kaynakların da okunması, harmanlanması ve değerlendirilmesi sonucunda çalışma özgün bir akademik makale haline getirilmiştir.
İndeks
- Şəxslər
- Ramin Sadık
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Taşnaksutyun (Taşnak Partisi)
- Hadisələr
- Ermeni-Gürcü Savaşı (Aralık 1918)
Mənbənin açar sözləri
Armenia · Armenian-Georgian War · Azerbaijan · Azerbaycan · Contemporary Military History · Ermeni-Gürcü Savaşı · Ermenistan · Georgia · Güney Kafkasya Ülkeleri · Gürcistan · Political History (Other) · Siyasi Tarih (Diğer) · South Caucasus Countries · Çağdaş Askeri Tarih