Birinci Dünya Savaşı Sonrası Güney Kafkasya’da Sınır Sorunu ve Diplomatik Çatışmalar: Borçalı Örneği (1918–1921)
Ergün Mamedov · Düşünce Dünyasında Türkiz, 2025
Koleksiyon özeti
1918-1921 arasında Borçalı bölgesindeki sınır ihtilaflarını Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan ile büyük güçlerin diplomasisi ekseninde inceleyen makale.
Ergün Mamedov'un 2025 tarihli bu Türkçe makalesi, Birinci Dünya Savaşı sonrası Güney Kafkasya'da oluşan otorite boşluğunda Borçalı bölgesi üzerindeki sınır ihtilaflarını ele alıyor. Yazar, Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan'ın çakışan talepleri ile İngiltere, Almanya ve Sovyet Rusya'nın müdahalelerini diplomatik muhtıralar, parlamento tutanakları ve dönem basını üzerinden karşılaştırmalı olarak inceliyor. Çalışma, Kafkas İslam Ordusu harekâtından ziyade harekât sonrası dönemin sınır ve diplomasi sorunlarına odaklanmakla birlikte, 1918 Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin devlet inşası ve toprak sorunları bağlamında koleksiyona arka plan sağlıyor.
Kaynağın kendi özeti
Birinci Dünya Savaşı sonrası Güney Kafkasya’da oluşan otorite boşluğu, sınır ihtilaflarını uluslararası düzleme taşımıştır. Borçalı bölgesi, Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan’ın çakışan talepleriyle birlikte, İngiltere, Almanya ve Sovyet Rusya’nın stratejik müdahalelerine sahne olmuştur. Jeopolitik konumu, Borçalı’yı bölgesel ve küresel güçlerin çekişme alanına dönüştürmüştür. Bu bağlamda çalışma, 1918–1921 yılları arasında Borçalı’da yaşanan sınır ihtilaflarını tarihsel olay örgüsüne dayalı ve belge temelli bir yaklaşımla ele almaktadır. Üç Güney Kafkasya cumhuriyetinin diplomatik muhtıraları, parlamento tutanakları ve dönemin basını doğrultusunda yapılan karşılaştırmalı analiz, Borçalı’nın sadece etnik veya idarî bir anlaşmazlık değil; aynı zamanda uluslararası hukuk, jeopolitik çıkarlar ve büyük güç rekabetlerinin kesiştiği çok boyutlu bir vaka olduğunu göstermektedir.
Dizin
- Kişiler
- Ergün Mamedov
- Birlikler ve kurumlar
- Azerbaycan Halk Cumhuriyeti
- Olaylar
- Birinci Dünya Savaşı
Kaynağın anahtar kelimeleri
Borçalı · Güney Kafkasya · Jeopolitik Rekabet · Sınır İhtilafı · Uluslararası Hukuk