Birinci Dünya Savaşı Sonrası Güney Kafkasya’da Sınır Sorunu ve Diplomatik Çatışmalar: Borçalı Örneği (1918–1921)
Ergün Mamedov · Düşünce Dünyasında Türkiz, 2025
Kolleksiya xülasəsi
1918-1921-ci illərdə Borçalı bölgəsindəki sərhəd mübahisələrini Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistan ilə böyük dövlətlərin diplomatiyası kontekstində araşdıran məqalə.
Ergün Mamedovun 2025-ci ildə türkcə çap olunan bu məqaləsi Birinci Dünya Müharibəsindən sonra Cənubi Qafqazda yaranmış hakimiyyət boşluğunda Borçalı ətrafındakı sərhəd mübahisələrini araşdırır. Müəllif Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistanın üst-üstə düşən iddialarını, habelə İngiltərə, Almaniya və Sovet Rusiyasının müdaxilələrini diplomatik notalar, parlament stenoqramları və dövrün mətbuatı əsasında müqayisəli təhlil edir. Məqalə Qafqaz İslam Ordusunun əməliyyatlarından çox, sonrakı dövrün sərhəd və diplomatiya məsələlərinə yönəlsə də, 1918-ci il Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin dövlət quruculuğu kontekstində kolleksiya üçün fon yaradır.
Mənbənin öz xülasəsi
Birinci Dünya Savaşı sonrası Güney Kafkasya’da oluşan otorite boşluğu, sınır ihtilaflarını uluslararası düzleme taşımıştır. Borçalı bölgesi, Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan’ın çakışan talepleriyle birlikte, İngiltere, Almanya ve Sovyet Rusya’nın stratejik müdahalelerine sahne olmuştur. Jeopolitik konumu, Borçalı’yı bölgesel ve küresel güçlerin çekişme alanına dönüştürmüştür. Bu bağlamda çalışma, 1918–1921 yılları arasında Borçalı’da yaşanan sınır ihtilaflarını tarihsel olay örgüsüne dayalı ve belge temelli bir yaklaşımla ele almaktadır. Üç Güney Kafkasya cumhuriyetinin diplomatik muhtıraları, parlamento tutanakları ve dönemin basını doğrultusunda yapılan karşılaştırmalı analiz, Borçalı’nın sadece etnik veya idarî bir anlaşmazlık değil; aynı zamanda uluslararası hukuk, jeopolitik çıkarlar ve büyük güç rekabetlerinin kesiştiği çok boyutlu bir vaka olduğunu göstermektedir.
İndeks
- Şəxslər
- Ergün Mamedov
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Azerbaycan Halk Cumhuriyeti
- Hadisələr
- Birinci Dünya Savaşı
Mənbənin açar sözləri
Borçalı · Güney Kafkasya · Jeopolitik Rekabet · Sınır İhtilafı · Uluslararası Hukuk