Nikolay Pavloviç Solntsev’in Hatıratına Göre Birinci Cihan Harbi’nde Rusların Bayburt’u İşgali
Zafer Sever · Gazi Türkiyat, 2019
Koleksiyon özeti
Rus Sibirya Kazak alayı komutanı N. P. Solntsev'in hatıratına dayanarak Bayburt'un 16 Temmuz 1916'da Rus işgaline uğramasını inceleyen makale.
Zafer Sever'in Gazi Türkiyat'ta yayımlanan makalesi, Birinci Dünya Savaşı Kafkas Cephesi'nde Bayburt'un Rus kuvvetlerince işgalini, harekâtın başındaki Sibirya Kazak alayı komutanı Nikolay Pavloviç Solntsev'in sonradan Harbin'de kaleme aldığı hatırata dayanarak ele alır. Kop dağlarındaki direnişin ardından Türk birliklerinin geri çekilmesi, şehirdeki kaotik durum ve işgal sırasında yaşananlar düşman saflarından bir tanığın gözüyle anlatılır. Kayıt, Kafkas İslam Ordusu'nun 1918'deki harekâtından önceki Osmanlı-Rus mücadelesinin arka planını göstermesi bakımından dolaylı bir bağlam sunar.
Kaynağın kendi özeti
Birinci Cihan Harbi’nde geniş bir coğrafyada savaşmak zorunda kalan Osmanlı ordusu en zorlu mücadelelerinden birisini Kafkas Cephesi’nde verdi. Anadolu’daki en eski Türk yerleşimlerinden köklü bir tarihsel mirasa sahip olan Bayburt, yaşanan bu harpte Kafkas Cephesi içerisinde zorlu çatışmalara şahit oldu. Kop dağlarında düşmana karşı gösterilen destansı direnişin ardından geri çekilen Türk birlikleri Bayburt’u bir nevi düşmanın işgaline bırakmak zorunda kaldı. Bu cephede yaşanan hezimet sonrasında Erzurum, Muş, Bitlis, Trabzon ve daha sonra coğrafi olarak kritik bir bölgede bulunan Bayburt 16 Temmuz 1916 yılında Rusların işgaline uğramaktan kurtulamadı. Rusların Bayburt harekatının başında Sibirya Kozak alayının komutanı Nikolay Pavloviç Solntsev bulunuyordu. Solntsev işgalden yıllar sonra Çin’in Harbin şehrinde kaleme aldığı hatıratında Rus birliklerinin Bayburt’a gidişlerini, şehirdeki kaotik durumu, çatışmaları ve işgalde yaşanan olayları detaylarıyla ve canlı bir anlatımla betimlemiştir. Bu çalışmada bu harbin Osmanlı cepheleri bakımından az bilinen bir safhası doğrudan düşman saflarının sıradan bir komutanı olan Solntsev’in notlarından yola çıkılarak değerlendirilecektir.
Dizin
- Birlikler ve kurumlar
- Sibirya Kazak AlayıOsmanlı Ordusu
Kaynağın anahtar kelimeleri
Bayburt · Kafkas Cephesi · Rusya · Solntsev. Birinci Cihan Harbi