Birinci Dünya Savaşı başlarında Osmanlı Devleti'nin Kafkasya siyaseti
Orta Asya ve Kafkasya Araştırmaları, 2008
Koleksiyon özeti
Birinci Dünya Savaşı başlarında Osmanlı Devleti'nin Kafkasya siyaseti ve Kafkas İslam Ordusu'na giden yol.
Orta Asya ve Kafkasya Araştırmaları dergisindeki makale, kaybedilen itibarı geri kazanmak isteyen Enver Paşa hükümetinin Almanlarla iş birliği içinde savaş öncesi ve başlarında Kafkasya'da izlediği aktif siyaseti, Rusları bölgeden çıkarıp Azerbaycan ve Dağıstan'da Osmanlı himayesinde devlet kurma planını ve bu planın Rus direnci karşısında başarısızlığını anlatır. Bolşevik Devrimi'nin açtığı yeni boyutta Kafkas İslam Ordusu'nun kurulması ve Kafkasya seferi 'tarihî bir idealin gerçekleşme imkânı' olarak değerlendirilir; Osmanlı'nın yıkılışı siyasetin nihai sonuca ulaşmasını engellemiştir.
Kaynağın kendi özeti
Osmanlı Devleti’nin son döneminde kaybettiği itibarını geri kazanmayı düşünen Enver Paşa ve hükümeti, Almanlarla işbirliğine giderek, I. Dünya Savaşı öncesi ve başlarında Kafkasya’da aktif siyaset yürütmüştür. Osmanlı, Rusları bu bölgeden çıkartarak Azerbaycan ve Dağıstan’ı kurtarıp, Osmanlı himayesinde bir devlet kurmayı planlamıştır. Rusların ciddi direnç göstermesi ve elde olan imkanların yetersizliği sonucu başarılamayan bu siyaset, Kasım 1917 Bolşevik Devrimi sonucunda Çarlık Rusya’sının yıkılmasıyla birlikte yeni bir boyut kazanmıştır. Kafkas İslam Ordusu’nun kurulması ve Kafkasya Seferi tarihi bir idealin gerçekleşmesi için bir büyük imkan oluştursa da, I. Dünya Savaşı sonrasında Osmanlı Devleti’nin yıkılışı bu siyasetin nihai sonuca ulaşmasını engellemiştir. Çalışmanın amacı, Osmanlı Devleti ile Güney Kafkasya halklarının I. Dünya Savaşında çakışan menfaatlerini, ortak siyasetlerinin, bu siyaset çerçevesinde diplomatik ve askeri faaliyetlerinin incelenerek, sonuçlarının analiz edilmesidir. Bu çerçevede I. Dünya Savaşı başlarında Osmanlı Devleti’nin Kafkasya siyaseti ele alınmıştır. Bu çerçevede Osmanlı Devleti’nin iç politikası, bu politikaya yön veren akımlar ve Osmanlıyı Kafkasya’ya yönlendiren dış sebepler incelenmiştir. Ayrıca, savaşla birlikte Kafkasya siyasetinin başarılı olabilmesi için gerçekleştirilmiş faaliyetler de irdelenmiştir.
Dizin
- Kişiler
- Enver Paşa
- Birlikler ve kurumlar
- Kafkas İslam Ordusu
Kaynağın anahtar kelimeleri
"1. Dünya Savaşı" · "Azerbaycan" · "Gürcistan" · "Kafkasya" · "Osmanlı İmparatorluğu" · "dış politika" · "enver Paşa" · "osmanlı devleti" · "siyaset tarihi" · "turan" · "türkçülük"] · "uluslararası siyaset" · ["almanya"