Birinci Dünya Savaşı başlarında Osmanlı Devleti'nin Kafkasya siyaseti
Orta Asya ve Kafkasya Araştırmaları, 2008
Kolleksiya xülasəsi
I Dünya müharibəsinin əvvəllərində Osmanlı dövlətinin Qafqaz siyasəti və Qafqaz İslam Ordusuna gedən yol.
Orta Asya ve Kafkasya Araştırmaları jurnalındakı məqalə itirilmiş nüfuzu geri qazanmaq istəyən Ənvər Paşa hökumətinin almanlarla əməkdaşlıq içində müharibə ərəfəsində və əvvəllərində Qafqazda yürütdüyü fəal siyasəti, rusları bölgədən çıxarıb Azərbaycan və Dağıstanda Osmanlı himayəsində dövlət qurma planını və bu planın uğursuzluğunu izah edir. Bolşevik inqilabının açdığı yeni mərhələdə Qafqaz İslam Ordusunun yaradılması və Qafqaz səfəri tarixi idealın gerçəkləşmə imkanı kimi dəyərləndirilir.
Mənbənin öz xülasəsi
Osmanlı Devleti’nin son döneminde kaybettiği itibarını geri kazanmayı düşünen Enver Paşa ve hükümeti, Almanlarla işbirliğine giderek, I. Dünya Savaşı öncesi ve başlarında Kafkasya’da aktif siyaset yürütmüştür. Osmanlı, Rusları bu bölgeden çıkartarak Azerbaycan ve Dağıstan’ı kurtarıp, Osmanlı himayesinde bir devlet kurmayı planlamıştır. Rusların ciddi direnç göstermesi ve elde olan imkanların yetersizliği sonucu başarılamayan bu siyaset, Kasım 1917 Bolşevik Devrimi sonucunda Çarlık Rusya’sının yıkılmasıyla birlikte yeni bir boyut kazanmıştır. Kafkas İslam Ordusu’nun kurulması ve Kafkasya Seferi tarihi bir idealin gerçekleşmesi için bir büyük imkan oluştursa da, I. Dünya Savaşı sonrasında Osmanlı Devleti’nin yıkılışı bu siyasetin nihai sonuca ulaşmasını engellemiştir. Çalışmanın amacı, Osmanlı Devleti ile Güney Kafkasya halklarının I. Dünya Savaşında çakışan menfaatlerini, ortak siyasetlerinin, bu siyaset çerçevesinde diplomatik ve askeri faaliyetlerinin incelenerek, sonuçlarının analiz edilmesidir. Bu çerçevede I. Dünya Savaşı başlarında Osmanlı Devleti’nin Kafkasya siyaseti ele alınmıştır. Bu çerçevede Osmanlı Devleti’nin iç politikası, bu politikaya yön veren akımlar ve Osmanlıyı Kafkasya’ya yönlendiren dış sebepler incelenmiştir. Ayrıca, savaşla birlikte Kafkasya siyasetinin başarılı olabilmesi için gerçekleştirilmiş faaliyetler de irdelenmiştir.
İndeks
- Şəxslər
- Enver Paşa
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Kafkas İslam Ordusu
Mənbənin açar sözləri
"1. Dünya Savaşı" · "Azerbaycan" · "Gürcistan" · "Kafkasya" · "Osmanlı İmparatorluğu" · "dış politika" · "enver Paşa" · "osmanlı devleti" · "siyaset tarihi" · "turan" · "türkçülük"] · "uluslararası siyaset" · ["almanya"