Rus emperyalizmine karşı Kuzey Kafkasya'da birlik kurma çalışmaları (1781-2011)

Kaynağın kendi özeti

Bu tezde, Kuzey Kafkasya'da Rus işgaline karşı birlik olarak mücadele eden Kafkasyalılar'ın çalışmalarını inceleyeceğiz. Kafkasya şüphesiz sadece Kuzey Kafkasya'dan ibaret değildir. Rus emperyalizmi ve işgaline en çok direnenler Kuzey Kafkasyalılar olmuştur. Tezin konusu üç evreyi içermekle birlikte önce Kafkasya ve Kafkasyalılar ile birlik dönemlerine kadar olan tarihi olayları yazdık. Diğer kısımlar ise, Birlik kurma dönemleri, İmam Mansur ve İmamlar dönemi, Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti dönemi, Çeçen bağımsızlık savaşı ve bu sürecin sonucundan, Kafkas Emirliği ilanı ile birlikte günümüze kadardır. Kafkasya kültür dağıdır. Ortak bir yaşam kültürüne ulaşmış bu insanlar, giyimlerinde, davranışlarında, toplumsal yapılarında benzerlik gösterirken, özgür olarak yaşamak için birlik halinde bağımsz bir devlet yapısına ulaşamamışlardır. Bunun çok çeşitli sebepleri vardır. En temel sebepleri ise dillerin ve milletlerin çokluğu, coğrafya şartlarının ağırlığı dolayısyla bir araya gelememek; diğer millet veya devletlerin güçlü dönemlerinde bu toprakları işgal ya da yönetmek istemeleridir. Kuzey Kafkasyalılar, Ruslara karşı sırtını her ne kadar geçit vermez dağlara yaslasa bile önü ve yan tarafları istilaya açık bir bölgedir. Bu sebepten bu coğrafyanın insanları savaş ve istila dönemlerinde, düşmana vurkaç taktiği yapıp dağlara sığınmışlardır. Ama batıdan gelen yeniliklerle ateşli silahların savaşlarda Ruslar tarafından da kullanılması, durumu Kafkasyalılar aleyhine değiştirecektir. Artık dağlar, ormanlar derin vadiler onları koruyamamıştı. Kafkasya'ya kalıcı yerleşmek için işgal eden Ruslar çok farklıydı. Bu büyük istilacı ve yok edici düşmana karşı birlik olmak, birlikte savaşmak, özgürlüğü bağımsız bir devlet çatısı, bir bayrak altında yapmak gerekiyordu. İşte İmam Mansur bunu kavramış ve vaazlarıyla 1781'den itibaren Kuzey Kafkasya'da 'Birlik kurma çalışmalarını' başlatıp, birlikte savaşıp, birlikte bağımsız bir devlet olma fikrinin temelini atmıştır. Kafkas milletleri ve beyleri/hanları sık sık taraf değiştirmişlerdir. İmamlar ilk başta bu kişilere şiddetle karşı koyup onları bertaraf etmek için mücadele etmiştir. İmamlar, birliğin önündeki engelerin en büyüğünü yerli işbirlikçiler ve düşmanla ittifak kuranları görüyorlardı. Rus ihtilalinden sonra kurulan Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti, imkânsızlılar nedeniyle Kafkasya'daki kaosu lehe dönüştüremeyince, bu durumdan Bolşevikler galip gelmişlerdi. Bundan sonra SSCB bayrağı altında parça parça özerk devletçikler altında kominist bir rejim Kafkasyalılar'ı bekleyecektir. Çeçenler'in son yıllardaki Ruslar'a karşı destansı mücadeleleri diğer Kafkasyalılar'ın desteğinden mahrum kalmıştır. Bunun üzerine başta gençler olmak üzere Rus işgalinden rahatsız olan, tam bağımsız devlet olarak yaşamak isteyenler Selefi Araplar'ında etksiyle radikal İslam'a kaymaktadırlar. Bu durum Kafkasya'da mücadele edenleri, Rusya ve tüm dünyada özgürlük savaşcıları değil, vahhabist teröristler olarak tanınmalarında etkili oldu. Anahtar Kelimeler: Kafkasya'nın işgali, Kuzey Kafkasya, Kuzey Kafkasya'da birlik, Kafkasya'da bağımsızlık, İmam Mansur, İmam Şamil.

Dizin

Kişiler

İmam Mansurİmam Şamil

Yerler

Kuzey KafkasyaDağıstanÇeçenistan

Birlikler ve kurumlar

Kuzey Kafkasya CumhuriyetiKafkas İslam Ordusu

Olaylar

Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'nin ilanı (11 Mayıs 1918)Dağıstan Harekâtı (Ekim-Kasım 1918)

Kaynağın anahtar kelimeleri

Anahtar Kelime: Bağımsızlık mücadelesi = Struggle for independence · Kafkas İslam Ordusu = Caucasian Islam Army · Kuzey Kafkasya = North Caucasia · Osmanlı Devleti = Ottoman State · Rus işgali = Russian occupation · Rus yayılmacılığı = Russian diffusionism · Rusya = Russia · İmam Mansur = İmam Mansur · İmam Şamil = İmam Şamil