1991-2004 dönemi Azerbaycan-Türkiye diplomatik ilişkileri
R. Hasanov · İstanbul Üniversitesi, 2004
Koleksiyon özeti
1991-2004 dönemi Azerbaycan-Türkiye diplomatik ilişkileri; Kafkas İslam Ordusu tarihsel arka plan olarak.
İstanbul Üniversitesi'nde 2004'te tamamlanan tez, 18 Ekim 1991'de bağımsızlığını ilan eden Azerbaycan ile Türkiye arasındaki diplomatik, ekonomik ve kültürel ilişkileri inceler. Giriş bölümünde Osmanlı'nın Birinci Dünya Savaşı'nda Kafkas İslam Ordusu'nu kurarak Azerbaycan ve Dağıstan'ı Bolşevik ve Ermeni kuvvetlerinden temizlemeyi amaçladığı, Sovyet döneminde ilişkilerin 1926 Bakü Türkoloji Kongresi gibi kültürel alanlara kaydığı ve Ali Bey Hüseyinzade, Ahmet Ağaoğlu, Mirza Bala Mehmetzade gibi aydınların Türkiye'de faaliyet gösterdiği anlatılır. Asıl odak bağımsızlık sonrası dönemdir.
Kaynağın kendi özeti
ÖZET Azerbaycan'la Türkiye arasında dostane ilişkiler tarihin eski dönemlerine dayanmaktadır. Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu "Kafkas İslam Ordusu" adı altında bir ordu kurararak bölgeye göndermiştir. Osmanlı Devleti'nin amacı, Azerbaycan ve Dağıstan'ı Bolşevik Rus ve Ermenilerden temizlemek, Rus tehdidini buralardan uzaklaştırmaktı. Azerbaycan Sovyetler Birliği'ne dahil edildikten sonra iki ülke ilişkileri daha çok kültürel alanlara yönelmiştir. Birinci Türkoloji Kongresi, 26 Şubat 1926 yılında Bakü'de yapılmıştır. Yine o dönemin Ali Bey Hüseyinzade, Ahmet Ağaoğlu, Mirza Bala Mehmetzade gibi Azerbaycanlı siyaset ve fikir adamları faaliyetlerini Türkiye'de sürdürmüşlerdir. 18 Ekim 1991'de bağımsızlığım ilan eden Azerbaycan'ın Türkiye ile ilişkileri özel bir önem arz etmektedir. Bu, Azerbaycan'ın Türkiye'yi komşuları arasında kendisine tarihsel, kültürel ve stratejik açılardan en yakın ülke olarak görmesinden kaynaklanmaktadır. SSCB'nin çöküşünden sonraki dönemde Türkiye de Azerbaycan'ı tarihsel, kültürel ve stratejik nedenlerle Kafkasya politikasının temeline yerleştirmiş ve iki ülke arasındaki ilişkiler hızla geliştirilmeye başlamıştır. Bağımsızlık sonrası Azerbaycan ile Türkiye arasında resmi ilişkiler 9 Kasım 1991'de Türkiye'nin Azerbaycan'ı tanıması ile kurulmuştur. Türkiye Azerbaycan'ı uluslararası arenada bağımsız devlet olarak tanıyan ilk devlet olmuştur. Geçen 13 yıllık süre içinde ilişkiler gelişerek devam etmiş ve iki ülke stratejik ortaklık düzeyine gelmişlerdir. Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin ilerleyen dönemlerde bir gerilemeye uğraması ihtimali söz konusu değildir. Özellikle Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üyelik girişimlerinin hız kazandığı günümüzde Batı'ya entegrasyonu kendine hedef seçmiş ve bu hedefine ulaşmada da Türkiye'yi en yakın destekçisi olarak gören Azerbaycan' m Türkiye ile olan siyasi, iktisadi ve kültürel ilişkilerini daha da ileri götürme isteği içinde olacağı rahatlıkla söylenebilir. III
Dizin
- Birlikler ve kurumlar
- Kafkas İslam Ordusu
Kaynağın anahtar kelimeleri
Anahtar Kelime: Azerbaycan = Azerbaijan · Diplomasi = Diplomacy · Ekonomik ilişkiler = Economic relations · Kültürel ilişkiler = Cultural relations · Siyasi ilişkiler = Political relations · Türk-Azerbaycan ilişkileri = Turkish-Azerbaijan relations · Türkiye = Turkey · Uluslararası ilişkiler = International relations