1991-2004 dönemi Azerbaycan-Türkiye diplomatik ilişkileri
R. Hasanov · İstanbul Üniversitesi, 2004
Kolleksiya xülasəsi
1991-2004-cü illər Azərbaycan-Türkiyə diplomatik münasibətləri; Qafqaz İslam Ordusu tarixi fon kimi.
İstanbul Universitetində 2004-cü ildə tamamlanan dissertasiya 18 oktyabr 1991-də müstəqilliyini elan edən Azərbaycan ilə Türkiyə arasındakı diplomatik, iqtisadi və mədəni münasibətləri araşdırır. Giriş hissəsində Osmanlının Birinci Dünya müharibəsində Qafqaz İslam Ordusunu quraraq Azərbaycan və Dağıstanı bolşevik və erməni qüvvələrindən təmizləməyi hədəflədiyi, sovet dövründə münasibətlərin 1926 Bakı Türkoloji Qurultayı kimi mədəni sahələrə keçdiyi izah olunur. Əsas diqqət müstəqillikdən sonrakı dövrdədir.
Mənbənin öz xülasəsi
ÖZET Azerbaycan'la Türkiye arasında dostane ilişkiler tarihin eski dönemlerine dayanmaktadır. Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu "Kafkas İslam Ordusu" adı altında bir ordu kurararak bölgeye göndermiştir. Osmanlı Devleti'nin amacı, Azerbaycan ve Dağıstan'ı Bolşevik Rus ve Ermenilerden temizlemek, Rus tehdidini buralardan uzaklaştırmaktı. Azerbaycan Sovyetler Birliği'ne dahil edildikten sonra iki ülke ilişkileri daha çok kültürel alanlara yönelmiştir. Birinci Türkoloji Kongresi, 26 Şubat 1926 yılında Bakü'de yapılmıştır. Yine o dönemin Ali Bey Hüseyinzade, Ahmet Ağaoğlu, Mirza Bala Mehmetzade gibi Azerbaycanlı siyaset ve fikir adamları faaliyetlerini Türkiye'de sürdürmüşlerdir. 18 Ekim 1991'de bağımsızlığım ilan eden Azerbaycan'ın Türkiye ile ilişkileri özel bir önem arz etmektedir. Bu, Azerbaycan'ın Türkiye'yi komşuları arasında kendisine tarihsel, kültürel ve stratejik açılardan en yakın ülke olarak görmesinden kaynaklanmaktadır. SSCB'nin çöküşünden sonraki dönemde Türkiye de Azerbaycan'ı tarihsel, kültürel ve stratejik nedenlerle Kafkasya politikasının temeline yerleştirmiş ve iki ülke arasındaki ilişkiler hızla geliştirilmeye başlamıştır. Bağımsızlık sonrası Azerbaycan ile Türkiye arasında resmi ilişkiler 9 Kasım 1991'de Türkiye'nin Azerbaycan'ı tanıması ile kurulmuştur. Türkiye Azerbaycan'ı uluslararası arenada bağımsız devlet olarak tanıyan ilk devlet olmuştur. Geçen 13 yıllık süre içinde ilişkiler gelişerek devam etmiş ve iki ülke stratejik ortaklık düzeyine gelmişlerdir. Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin ilerleyen dönemlerde bir gerilemeye uğraması ihtimali söz konusu değildir. Özellikle Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üyelik girişimlerinin hız kazandığı günümüzde Batı'ya entegrasyonu kendine hedef seçmiş ve bu hedefine ulaşmada da Türkiye'yi en yakın destekçisi olarak gören Azerbaycan' m Türkiye ile olan siyasi, iktisadi ve kültürel ilişkilerini daha da ileri götürme isteği içinde olacağı rahatlıkla söylenebilir. III
İndeks
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Kafkas İslam Ordusu
Mənbənin açar sözləri
Anahtar Kelime: Azerbaycan = Azerbaijan · Diplomasi = Diplomacy · Ekonomik ilişkiler = Economic relations · Kültürel ilişkiler = Cultural relations · Siyasi ilişkiler = Political relations · Türk-Azerbaycan ilişkileri = Turkish-Azerbaijan relations · Türkiye = Turkey · Uluslararası ilişkiler = International relations