Osmanlı Devleti'nde Ermeni Nüfusu ve Fransız- Ermeni İttifakı Üzerine Bir Araştırma
Tarih Araştırmaları Dergisi, 2016
Koleksiyon özeti
Osmanlı Devleti'ndeki Ermeni nüfusu ile 1914-1921 arasında kurulan Fransız-Ermeni askerî-siyasi ittifakını inceleyen Türkçe akademik makale.
Tarih Araştırmaları Dergisi'nde 2016'da yayımlanan bu makale, Osmanlı topraklarından pay alma amacı taşıyan Fransa'nın Ermeni toplumuyla kurduğu siyasal ve askerî ittifakı, Fransız, Rus ve Ermeni kaynaklarına dayanarak değerlendirmekte; ayrıca Anadolu'daki Ermeni nüfusunun büyüklüğü tartışmasına girmektedir. Yazar, 1914-1918 ve 1920-1921 yıllarında Ermeni birliklerinin Fransız üniformasıyla Adana, Antep, Maraş, Suriye, Kafkasya ve Serdarabat dahil 31 cephede yer aldığını ileri sürer. Koleksiyonla bağı doğrudan değil; Kafkasya ve Serdarabat'a yapılan atıflar ile 1918 ortamının Ermeni-İtilaf ilişkileri boyutu üzerinden dolaylı bir arka plan sağlar.
Kaynağın kendi özeti
Dağılma sürecini yaşayan Osmanlı Devleti'nin topraklarından pay almak düşüncesi ile Fransızlar Osmanlı Devleti'nde meskûn Ermeni toplumuyla siyasal ve askeri ittifak arayışı içine girmişlerdir. Bu ittifakın neticesi olarak 1914-1918 ve 1920-1921 yılları arasında Ermeniler Fransız üniforması içinde Adana, Antep, Maraş, Haçın (Saimbeyli), Suriye, Lübnan, Kafkasya, Serdarabat, Selanik, Manastır, Çanakkale gibi tam 31 cephede yan yana olmuşlardır. Yakın tarihte Ermenilerle Fransızların ittifak içinde hareket etmekteki amaçları incelendiğinde her iki ulusun da farklı niyetlerle bir arada oldukları görülmektedir. Özellikle Osmanlı Devleti'ne karşı yapılan ittifakta Ermeniler bir Ermenistan kurmayı hedeflerken, Fransızlar emperyalist hedefleri doğrultusunda, Ermenileri Fransa için savaşan savaşçılar olarak görmekte ve bunu diktikleri anıtta açıkça ifade etmektedirler. Bu çalışma, Osmanlı Devleti'ni paylaşmaya yönelik bir ittifak arayışını, bu ittifakın kuruluşunu ve neticelerini Fransızların, Rusların ve yeri geldiğinde Ermenilerin kaleminden çıkan itiraflar eşliğinde değerlendirmek amaçlıdır. Öte yandan, soykırıma maruz kaldığı iddia edilen Ermenilerin Anadolu coğrafyasındaki popülasyonu ve pek çok cephede savaşmalarının gerekçeleri de Fransız kaynakları çerçevesinde irdelenecektir.
Dizin
- Birlikler ve kurumlar
- Osmanlı Devleti
- Olaylar
- I. Dünya Savaşı (1914-1918)