Osmanlı Devleti'nde Ermeni Nüfusu ve Fransız- Ermeni İttifakı Üzerine Bir Araştırma
Tarih Araştırmaları Dergisi, 2016
Kolleksiya xülasəsi
Osmanlı Dövlətindəki erməni əhalisi və 1914-1921-ci illərdə qurulan Fransız-erməni hərbi-siyasi ittifaqını araşdıran türkcə akademik məqalə.
Tarih Araştırmaları Dergisi'ndə 2016-cı ildə çap olunan bu məqalə Osmanlı torpaqlarından pay almaq istəyən Fransanın erməni cəmiyyəti ilə qurduğu siyasi və hərbi ittifaqı fransız, rus və erməni mənbələrinə əsasən dəyərləndirir, həmçinin Anadoludakı erməni əhalisinin sayı mübahisəsinə toxunur. Müəllif 1914-1918 və 1920-1921-ci illərdə erməni bölmələrinin fransız formasında Adana, Anteb, Maraş, Suriya, Qafqaz və Sərdarabad daxil 31 cəbhədə iştirak etdiyini irəli sürür. Kolleksiya ilə əlaqəsi birbaşa deyil; Qafqaz və Sərdarabada istinadlar vasitəsilə 1918 şəraitinə dolayı fon verir.
Mənbənin öz xülasəsi
Dağılma sürecini yaşayan Osmanlı Devleti'nin topraklarından pay almak düşüncesi ile Fransızlar Osmanlı Devleti'nde meskûn Ermeni toplumuyla siyasal ve askeri ittifak arayışı içine girmişlerdir. Bu ittifakın neticesi olarak 1914-1918 ve 1920-1921 yılları arasında Ermeniler Fransız üniforması içinde Adana, Antep, Maraş, Haçın (Saimbeyli), Suriye, Lübnan, Kafkasya, Serdarabat, Selanik, Manastır, Çanakkale gibi tam 31 cephede yan yana olmuşlardır. Yakın tarihte Ermenilerle Fransızların ittifak içinde hareket etmekteki amaçları incelendiğinde her iki ulusun da farklı niyetlerle bir arada oldukları görülmektedir. Özellikle Osmanlı Devleti'ne karşı yapılan ittifakta Ermeniler bir Ermenistan kurmayı hedeflerken, Fransızlar emperyalist hedefleri doğrultusunda, Ermenileri Fransa için savaşan savaşçılar olarak görmekte ve bunu diktikleri anıtta açıkça ifade etmektedirler. Bu çalışma, Osmanlı Devleti'ni paylaşmaya yönelik bir ittifak arayışını, bu ittifakın kuruluşunu ve neticelerini Fransızların, Rusların ve yeri geldiğinde Ermenilerin kaleminden çıkan itiraflar eşliğinde değerlendirmek amaçlıdır. Öte yandan, soykırıma maruz kaldığı iddia edilen Ermenilerin Anadolu coğrafyasındaki popülasyonu ve pek çok cephede savaşmalarının gerekçeleri de Fransız kaynakları çerçevesinde irdelenecektir.
İndeks
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Osmanlı Devleti
- Hadisələr
- I. Dünya Savaşı (1914-1918)