TADİV
MakaleAçık erişimsiyasi tarihdiplomasiaskerî harekâttarihyazımı

Ararat (Ermənistan) Respublikasının Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində Soyqırımı və Etnik Təmizləmə Siyasəti (1918-1920)

Nigar Camalova · Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 2020

Koleksiyon özeti

1918-1920 yıllarında Karabağ'da Ararat (Ermenistan) Cumhuriyeti'nin politikalarını ve Azerbaycan hükümetinin karşı tedbirlerini arşiv kaynaklarına dayanarak inceleyen akademik makale.

Nigar Camalova'nın Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi'nde yayımlanan bu makalesi, 1918-1920 arasında Karabağ bölgesindeki askerî ve siyasi gelişmeleri, arşiv belgeleri ile Azerbaycan ve Rusça literatüre dayanarak ele alır. Yazar, bölgede yaşananları 'soykırım ve etnik temizlik siyaseti' olarak nitelendirmekte ve 15 Ağustos 1919 tarihli anlaşmayı Karabağ'ın Azerbaycan'a aidiyeti bakımından değerlendirmektedir. Kayıt, Kafkas İslam Ordusu harekâtının hemen sonrasında kurulan Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin toprak bütünlüğü mücadelesine ışık tutması bakımından koleksiyonla dolaylı olarak ilgilidir.

Kaynağın kendi özeti

Bu məqalədə Ararat (Ermənistan) Respublikasının 1918-1920-ci illərdə Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində həyata keçirdiyi soyqırımları, hərbi təcavüzü və regiondakı beynəlxalq vəziyyət ətraflı araşdırılmışdır. Tədqiqat zamanı mənbələr əsasında yeni faktlar aşkarlanmış və mühüm nəticələr əldə edilmişdir.Məqalədə qeyd edilən 15 avqust 1919-cu il razılaşması ilə Qarabağda yaşayan azsaylı ermənilər Azərbaycan hakimiyyətini tanıyır, Qarabağın Azərbaycan torpağı olmasını etiraf edirlər. Razılaşmanın şərtlərindən o da məlum olur ki, ermənilər azərbaycanlıları Qarabağdan getməyə məcbur edərək etnik təmizləmə siyasəti həyata keçiriblər. Tədqiqatın nəticəsində məlum olur ki, Azərbaycan hökuməti 1918-1920-ci illərdə Qarabağı Ermənistan Respublikasının hücumundan, soyqırımı və etnik təmizləməsindən xilas etmək üçün əhəmiyyətli tədbirlər həyata keçirmişdir. Azərbaycan hökumətinin diplomatik manevrləri, düşünülmüş xarici və daxili siyasəti nəticəsində Ermənistan hökuməti 1918-1920-ci illərdə işğalçılıq siyasətini həyata keçirə bilmədi və Qarabağ bölgəsi Azərbaycanın tərkibində qaldı.Məqalənin yazılmasında arxiv sənədləri, sənəd və materiallar toplusu, Azərbaycan və rus dillərində nəşr olunan elmi ədəbiyyatlardan istifadə edilmişdir. Azərbaycanlıların soyqırımını, Dağlıq Qarabağla bağlı haqlı mövqeyimizi beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırmaq baxımından məqalənin elmi və praktik əhəmiyyəti vardır.

Dizin

Kaynağın anahtar kelimeleri

Armenian · Azerbaijan · Azərbaycan · Karabakh · Qarabağ · erməni · genocide · soyqırım