Birinci Dünya Savaşı Doğu (Kafkas) Cephesi, Rus İleri Harekâtı (1916-1917)
Tesam Akademi, 2021
Koleksiyon özeti
Birinci Dünya Savaşı Kafkas Cephesi'nde 1916-1917 Rus ileri harekâtını (Erzurum'un işgali, Kop-Çoruh savunması, Bayburt ve Erzincan'ın düşüşü) inceleyen Türkçe akademik makale.
Tesam Akademi'de yayımlanan bu makale, Sarıkamış sonrası Rus ordusunun 1916 Ocak ayında yeniden başlayan taarruzlarını, Yudeniç komutasında Erzurum'un 16 Şubat 1916'da işgalini ve ardından Kop ile Çoruh muharebelerindeki Osmanlı savunmasını ele alır. Bayburt ve Erzincan'ın işgali ile 1917 Rus İhtilali'nin cepheye etkisi de anlatılır. Kayıt, Kafkas İslam Ordusu'nun 1918'deki harekâtından önceki askerî ve siyasi zemini, yani Doğu Cephesi'ndeki Osmanlı-Rus mücadelesini anlamak için arka plan kaynağıdır.
Kaynağın kendi özeti
Sarıkamış Muharebeleri sonunda Rus ordusu, kışı istirahatle geçirmemiş ve 1916 Ocak ayında tekrar taarruzlarına devam etmiştir. Bu kapsamda önce İkinci Azap Muharebeleri ile Türk kuvvetlerini Erzurum Höyükler hattına çekilmeye zorlamıştır. Genelkurmay Başkanlığını ikna eden Yudeniç, Erzurum hazırlanmış mevzilerine, Şubat ayında taarruz etmiştir. Rus birliklerinin doğudan ve kuzeyden devam eden taarruzları neticesinde, 16 Şubat 1916 tarihinde Ruslar Erzurum'u işgal ettiler. 1. Kafkas Kolordusuna ait bir Kazak bölüğü Erzurum'a girdi. Rus Kolordusu Kars kapısından girerken, Türk birlikleri Trabzon kapısından çıkmaktaydı. Abdülkerim Paşa, artçı komutanı tayin edilmiş ve bunun neticesinde, ellerine geçmesin diye cephane ve binalar ateşe verilmişti. Böylece, Rus ileri harekâtının birinci safhası başarılı bir şekilde tamamlanmıştır. Daha sonra Türk Ordusu Kop, Çoruh Muharebelerinde dört ay boyunca şiddetli bir savunma yapmıştır. Bu savunma ile 2. Ordunun doğuya intikali için önemli bir zaman kazanılmıştır. Rus kuvvetleri, büyük takviyeler ile taarruzlarına devam etmiş ve Osmanlı ordusunun büyük fedâkarlıklarına rağmen, Bayburt ve Erzincan’ı Ruslar işgal etmişlerdir. 1917 Rus İhtilali ile Osmanlı ordusunun tekrar bu yerleri geri alması için önemli bir avantaj sağlamıştır.
Dizin
- Kişiler
- YudeniçAbdülkerim Paşa
- Birlikler ve kurumlar
- 1. Kafkas Kolordusu2. OrduRus Kafkas OrdusuGenelkurmay Başkanlığı