Almanya'nın Kafkas İslam Ordusu'na Karşı Planlarında "Kafkas Alman Nüfusu" Faktörünü Kullanması (1918)
İkram Ağasiyev · Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 2023
Koleksiyon özeti
Almanya'nın 1918'de Kafkas İslam Ordusu'na karşı planlarında Kafkasya'daki Alman nüfusunu kullanma girişimi.
İkram Ağasiyev'in makalesi, 1918 yaz ve sonbaharında Güney Kafkasya'da ortaya çıkan yeni jeopolitik durumda Almanya'nın bölgenin kaynaklarından yararlanma planlarını inceliyor. Gürcistan'daki nüfuzunu Azerbaycan'a taşımak isteyen Almanya'nın önünü Osmanlı Devleti ve Kafkas İslam Ordusu kesince Berlin, Kafkasya'da yaşayan yaklaşık 70.000 Alman sivil ve binlerce Alman kökenli savaş esirini (Azerbaycan'da 8.000 sivil, 400 esir) bir araç olarak kullanmaya çalışmıştır. Yazar, bu planın başarısız olduğunu ve Helenendorf başta olmak üzere Azerbaycan'daki Alman yerleşimcilerin Kafkas İslam Ordusu'nu desteklediğini ortaya koyuyor.
Kaynağın kendi özeti
Makale, 1918 yaz ve sonbaharında Güney Kafkasya'da yaşanan askeri-politik olayları incelemektedir. Yazar, 1918 yazında bölgede yeni bir jeopolitik durumun ortaya çıktığını ve Almanya'nın bu durumdan yararlanmayı planladığını belirtmektedir. Almanya'nın amacı, Güney Kafkasya'da bir avantaj elde etmek ve bölgenin doğal kaynakları pahasına savaştan zarar görmüş ekonomisini güçlendirmekti. Gürcistan'da niyetini hayata geçiren Almanya, bu planı Azerbaycan'da da hayata geçirmeyi amaçladı, ancak Osmanlı Devleti ve Kafkas İslam Ordusu Almanya'nın önüne geçti. Bu koşullar altında Almanya, Kafkasya'da yaşayan Alman nüfusu faktörünü kullanmaya başladı. 1918'de Kafkasya'da 9.000'i Gürcistan'da ve 8.000'i Azerbaycan'da olmak üzere 70.000 Alman sivil yaşıyordu. Ayrıca Kuzey Kafkasya'da 27.000, Gürcistan'da 3.000 ve Azerbaycan'da 400 Alman kökenli savaş esiri tutuldu. Almanya tüm bu nüfus kategorisinden yararlanmaya çalışsa da, planları gerçekleşmedi. Tam tersine Azerbaycan'da yaşayan Alman vatandaşları ve Alman asıllı savaş esirleri mücadelesinin haklılığı nedeniyle Kafkas İslam Ordusu'nu desteklediler.
Dizin
- Kişiler
- Nuri Paşa (Killigil)
- Birlikler ve kurumlar
- Kafkas İslam OrdusuAlman savaş esirleri
Kaynağın anahtar kelimeleri
Alman yerleşimciler · Caucasian Islamic Army · Dashnaks · Ganja · Gence · German settlers · Helenendorf · Kafkas İslam Ordusu · Nuri Pasha · Nuri Paşa · Taşnaklar