TADİV
MakaleAçık erişimtarihyazımısosyal tarihsiyasi tarih

İlmî işgal: Birinci Cihan harbi'nde Rus bilim adamlarının Trabzon ve civarında gerçekleştirdikleri arkeolojik faaliyetler

Karadeniz İncelemeleri Dergisi, 2014

Koleksiyon özeti

Birinci Dünya Harbi'nde Rus ordularının işgal ettiği Trabzon ve çevresinde Rus bilim kurumlarının yürüttüğü arkeolojik araştırmaları inceleyen makale.

Karadeniz İncelemeleri Dergisi'nde 2014'te yayımlanan bu Türkçe makale, Birinci Dünya Harbi'nde Rus İmparatorluğu'nun Osmanlı topraklarında kurduğu işgal idaresinin bilim/kültür boyutunu ele alır. Yazar, Trabzon'un Rus orduları tarafından ele geçirilmesinin ardından Moskova, Petrograd ve Tiflis'teki kurumların bölgeye araştırma heyetleri göndermek için giriştiği yarışı ve Bizans kültür coğrafyasına yönelik arkeolojik faaliyetleri tartışır. Çalışma Kafkas cephesinin askerî harekât dışındaki yönlerine ışık tutar; ancak 1918 Kafkas İslam Ordusu ve Azerbaycan harekâtıyla doğrudan bir bağı yoktur.

Kaynağın kendi özeti

ÖZ Birinci Cihan Harbinin Kafkas cephesi şimdiye kadar askerî harekatlar ve bölgede vuku bulan katliamlar açısından incelenmiştir. Rus İmparatorluğu Kafkasya ordularının Osmanlı devletine ait geniş bir alanda iki yıl süreyle tesis ettiği işgal idaresi yeteri kadar araştırılmamıştır. Bu makalede bu işgalin karanlıkta kalan bir başka boyutuna dikkat çekilmektedir. İşgal sadece orduların alan hakimiyeti sağladığı ve devlet idarecilerinin politikaları doğrultusunda gerçekleşmemişti. Bu makalede izah edildiği şekilde Osmanlı toprakları Rus ilim camiası için de hakimiyet tesis edilmesi gereken bir alandı. Bizans kültür coğrafyasının önemli bir parçası olan Trabzon şehrinin Rus orduları tarafından ele geçirilmesi üzerine Moskova, Petrograd ve Tiflisten birçok kurum bölgeye araştırma heyetleri gönderme yarışına girişti. Bu konu üzerine yapılan araştırmanın ilk sonuçlarını bu makalede tartışmaktayız.

Dizin