İlmî işgal: Birinci Cihan harbi'nde Rus bilim adamlarının Trabzon ve civarında gerçekleştirdikleri arkeolojik faaliyetler
Karadeniz İncelemeleri Dergisi, 2014
Kolleksiya xülasəsi
Birinci Dünya Müharibəsində rus ordularının işğal etdiyi Trabzon və ətrafında rus elm qurumlarının apardığı arxeoloji araşdırmaları araşdıran məqalə.
"Karadeniz İncelemeleri Dergisi"ndə 2014-cü ildə çap olunmuş bu türkcə məqalə Birinci Dünya Müharibəsində Rusiya İmperiyasının Osmanlı torpaqlarında qurduğu işğal idarəsinin elm və mədəniyyət ölçüsünü araşdırır. Müəllif Trabzonun rus orduları tərəfindən tutulmasından sonra Moskva, Petroqrad və Tiflis qurumlarının bölgəyə tədqiqat heyətləri göndərmək yarışını və Bizans mədəni coğrafiyasına yönəlmiş arxeoloji fəaliyyətləri müzakirə edir. Əsər Qafqaz cəbhəsinin hərbi əməliyyatlardan kənar tərəflərinə işıq salsa da, 1918-ci il Qafqaz İslam Ordusu və Azərbaycan əməliyyatı ilə birbaşa bağlı deyil.
Mənbənin öz xülasəsi
ÖZ Birinci Cihan Harbinin Kafkas cephesi şimdiye kadar askerî harekatlar ve bölgede vuku bulan katliamlar açısından incelenmiştir. Rus İmparatorluğu Kafkasya ordularının Osmanlı devletine ait geniş bir alanda iki yıl süreyle tesis ettiği işgal idaresi yeteri kadar araştırılmamıştır. Bu makalede bu işgalin karanlıkta kalan bir başka boyutuna dikkat çekilmektedir. İşgal sadece orduların alan hakimiyeti sağladığı ve devlet idarecilerinin politikaları doğrultusunda gerçekleşmemişti. Bu makalede izah edildiği şekilde Osmanlı toprakları Rus ilim camiası için de hakimiyet tesis edilmesi gereken bir alandı. Bizans kültür coğrafyasının önemli bir parçası olan Trabzon şehrinin Rus orduları tarafından ele geçirilmesi üzerine Moskova, Petrograd ve Tiflisten birçok kurum bölgeye araştırma heyetleri gönderme yarışına girişti. Bu konu üzerine yapılan araştırmanın ilk sonuçlarını bu makalede tartışmaktayız.
İndeks
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Rus İmparatorluğu Kafkas OrdusuOsmanlı Devleti
- Hadisələr
- Birinci Dünya Harbi Kafkas cephesi