İngiliz Gizli Arşiv Telgraflarında İngilizlerin İran Meşhed Misyonu’nun Dünya Ülkelerine Yönelik Siyasi, İstihbarat ve Askerî Nitelikte Faaliyetleri (1918-1919)
Elchin Suleymanov · Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 2024
Collection summary
An academic article examining General Malleson's secret British telegrams (1918-1919) from the Mashhad Military Mission in Persia and its intelligence activities directed at the Caucasus, Turkestan and Iran.
This article by Elchin Suleymanov, published in Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, analyses the secret 1918-1919 telegrams of General Malleson, head of Britain's Mashhad Military Mission in Persia, through qualitative document analysis. It shows that the mission, in consultation with the India Office, conducted political, intelligence and military operations targeting Azerbaijan, Georgia, Iran, India and Turkestan, and worked against Young Turk, Pan-Turanist and Pan-Islamist currents. For the collection, its value lies in documenting British counter-moves in the South Caucasus and Transcaspia at the very time the Army of Islam was campaigning in Azerbaijan in 1918.
The source's own abstract
Bu çalışmanın amacı, İngiltere’nin İran Meşhed Askerî Misyonu’nu yönetmiş olan General Malleson tarafından yazılan gizli telgraflarda mahiyeti ve bunların dünya ülkelerinin siyasi hayatına etkisi ele alınmıştır. Bu bağlamda makalede General Malleson’un yürüttüğü istihbarat ve askerî faaliyetleri de değerlendirilmiştir. Çalışmada bahsî geçen misyonun 1918-1921 yıllarında faaliyet gösterdiği, 1918-1919 gizli arşiv telgrafları nitel araştırma doküman incelemesiyle araştırılmıştır. Çalışma sonucunda misyonun İngiltere, Hindistan Ofisiyle istişarede olduğu, Azerbaycan, Gürcistan, İran, Hindistan, Türkistan’a yönelik gizli siyasi, devrim, istihbarat ve askerî nitelikte faaliyetler sürdürdüğü ortaya çıkmıştır. Ayrıca çalışma sonucunda İngiltere Devleti içerisinde askerî misyon dışında faaliyetlerde bulunması dolayısıyla bütçe konusunda eleştirilirken, bununla mücadele eden, Osmanlı Devleti’nin başkenti İstanbul’dan dahi para yardımı alınması önerilerinin de yer aldığı görülmüştür. Bundan ziyade Jön Türk, Pan Turan, Pan İslamizm gibi Devrimlere yönelik de askerî misyon faaliyetlerde bulunması gizli telgraf metinlerinde yer almıştır. Katar Millî Kütüphanesi gizli dokümanlarının erişime açılmasından faydalanılarak yapılan bu çalışmanın tarih literatürüne de katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Index
- Units and institutions
- İngiliz Meşhed Askerî MisyonuHindistan OfisiKatar Millî Kütüphanesi
The source's keywords
Edebiyatı ve Kültürü · England · General Malleson · Literature and Culture · Mashhad · Meşhed · Spanish Language · Transcaucasia · Transkaspi · Turkestan · Türkistan · İngiltere · İspanyol Dili