(Ermenistan’ın Kafkasya’nın Siyasi Haritasında Oluşumu ve Karabağ Meselesi (1918-1921))
Review of Armenian Studies, 2018
Collection summary
An English-language article on the emergence of Armenia on the political map of the Caucasus and the Karabakh question, 1918-1921.
Published in Review of Armenian Studies, this article traces the political processes accelerating in the South Caucasus after the February and October 1917 revolutions, including the creation of OZAKOM and the impact of Bolshevik declarations, in order to examine Armenian state formation and the Karabakh question. Its reference to the Soviet of People's Commissars appointing Stepan Shahumyan for the Caucasus links it directly to events in Azerbaijan in 1918. For the collection it serves as background on the regional political framework in which the Army of Islam operated and on postwar border and Karabakh disputes.
The source's own abstract
Şubat 1917 yılında Romanov Hanedanlığı tarafından yönetilen eski Rus İmparatorluğunun tüm halkları için yeni bir devrimci dönem başlamıştır. Rusya’da Çarlık yönetiminin devrilmesiyle beraber Şubat 1917 devrimi ulusal bağımsızlık hareketleri doğurmuş ve böylece “halkların hapishanesi” olan Rus İmparatorluğu darbe almıştır. Çarlık yönetiminin devrilmesi Güney Kafkasya’daki siyasi süreçlerin hızlanmasına sebep olmuştur. Devrim sonrasında Geçici Hükümetin ilk adımlarından bir tanesi Güney Kafkasya’nın yönetilmesi için özel bir kurum kurması olmuştur. 9 Mart’ta Özel Transkafkasya Komitesi (OZAKOM) bölgeyi yönetmek için kurulmuştur. Ekim 1917 devriminin gerçekleşmesi ise Rus İmparatorluğunun tebaası olan ulusların umutlarını arttırmıştır. Bu umutlar çoğunlukla Bolşeviklerin iktidara gelmelerinin ilk günlerinde yaptıkları beyanatlardan beslenmiştir. Bir barış fermanı ve Rusya’nın Halklarının Hakları Beyannamesi’nin yayınlanmasıyla uluslara eski imparatorluktan ayrılıp bağımsız cumhuriyetler kurmaları için garanti verilmesi öngörülmüştü. Ancak kısa bir süre sonra bu belgelerin propagandadan ibaret olduğu anlaşılmıştır. Rus Halk Komiserleri Sovyeti, Stepan Georgevich Shaumian’ı Azerbaycan’ın özerkliğine karşı mücadele etmesi amacıyla Kafkasya için Olağanüstü Elçi olarak atadığında, kendisine ayrıca Josef Stalin tarafından hazırlanmış, “Türk Ermenistan’ın” özerkliği üzerine olan 29 Aralık 1917 fermanını yürürlüğe koyma görevi de verilmiştir. Bu ferman, Rus ordusunun işgali altında olan “Türk Ermenistan’daki” Ermeni ulusunun tam bağımsızlığını ve egemenliğini tanımaktaydı. Fermanda yer alan diğer hususlar şu şekildeydi: Rus ordusunun bölgeden çekilmesinden sonra milislerin kurulmasıyla “Türk Ermenistan” nüfusunun ve mal ve mülklerinin korunması; “Türk Ermenistan’ından” göç eden Ermenilerin engellenmeden geri dönmeleri ve demokratik yollarla seçilmiş bir Ermeni ulusal milletvekilleri konseyinden oluşan geçişi bir yönetimin kurulması.
Index
- People
- Stepan Şaumyan
- Units and institutions
- OZAKOM (Özel Transkafkasya Komitesi)BolşeviklerRus Halk Komiserleri Sovyeti