TADİV
ArticleOpen accessmilitary operationspolitical historysocial history

Birinci Dünya Savaşı Yıllarında Dersim [1914-1918]

Ersoy Zengin · Journal of Ottoman Civilization Studies, 2025

Collection summary

Ersoy Zengin's article examining military, administrative and tribal affairs in the Dersim sanjak during the First World War (1914-1918).

The article discusses the strategic position of the Dersim sanjak along supply lines to the Eastern (Caucasus) Front, the limited recruitment of soldiers there, and the revolt that began on 8 March 1916 and was suppressed in May. It then traces the shift after the Russian withdrawal in 1917 and the participation of Dersim tribes as militia in the Ottoman army, including operations around Erzincan in 1918. The Army of Islam is not addressed directly; the record illuminates the Anatolian rear-area and logistics context of the 1918 Caucasus campaign only indirectly.

The source's own abstract

Birinci Dünya Savaşı yıllarında önemli hadiselerin yaşandığı Dersim mutasarrıflığı Osmanlı Devleti’nin nüfuzunu tam olarak tesis edemediği bir yerdi. Savaş yıllarında Doğu Cephesine yapılan ikmal Dersim üzerinden ve çevresinden yapıldığından stratejik konuma sahipti. Osmanlı idarecileri Dersim’den oldukça az miktarda asker temin etmişlerdi. Esasen Osmanlı idarecileri Dersim’den asker temin etmekten çok Doğu Cephesi’ne Elaziz ve Sivas’tan yapılan sevkiyatın Dersimliler tarafından sekteye uğratılmamasını hedeflemişlerdi. Bu hedefe 1916 yılının mart ayına kadar büyük oranda ulaşılmış olsa da 8 Mart 1916’da Doğu Dersim’de başlayan isyan Osmanlı Devleti’ni çok zor bir durumda bıraktı. Bu isyan Erzincan’a doğru ilerleyen Rus birliklerinin işini kolaylaştırdı. Osmanlı askeri kuvvetleri 1916 yılının mayıs ayında isyanı bastırdı. İlerleyen zamanda bölgede dengeler Osmanlı Devleti’nin lehine gelişti. 1917 yılında Rusya’da yaşanan iç karışıklıklar sonucunda Rus ordusu Doğu Anadolu’dan çekilmeye başladı. Dersim aşiretleri 1917 yılının ikinci yarısından itibaren Osmanlı ordusunda milis olarak yerlerini aldılar. Dersim milisleri, 1918 yılında Ermeni birliklerinin işgali altında bulunan Erzincan ve Erzurum’un kurtuluşunda bulundular.

Index

Units and institutions
Osmanlı OrdusuDersim milisleri

The source's keywords

Alevilik · Alevism · Aşiretler · Birinci Dünya Savaşı · Caucasus Front · Dersim · Kafkas Cephesi · Tribes · World War I