Birinci Dünya Savaşı’nda Güney Azerbaycan’ın Önemi ve Tebriz’in Osmanlı Birlikleri Tarafından Zaptı (1915)
Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2021
Collection summary
A scholarly article on the strategic importance of South Azerbaijan in the First World War and the Ottoman capture of Tabriz in January 1915.
This Turkish-language article, published in the journal of Pamukkale University's Institute of Social Sciences, examines Russian political, economic and military activity in South Azerbaijan after the 1907 Anglo-Russian Convention designated it a Russian sphere of influence. It describes how Ottoman forces, exploiting the transfer of Russian troops to the Caucasus during the Sarıkamış campaign, entered Tabriz in January 1915, only for the city to be reoccupied by Russia shortly afterwards. Although it predates the Army of Islam, it provides background to Ottoman military-political aims toward Azerbaijan and Iran.
The source's own abstract
İran’ın kuzey batısında yer alan ve stratejik olarak önemli bir konumda bulunan Güney Azerbaycan, 1907 Rus-İngiliz Antlaşması ile Rus nüfuz bölgesi ilan edildi. Bu tarihten sonra Güney Azerbaycan’da siyasi, iktisadi ve askeri faaliyetlerini arttıran Rusya, İran hükümetinin tepkilerine rağmen bölgeyi adım adım işgal etmeye başladı. Bu süreçte Güney Azerbaycan’daki Ermeni, Nasturi ve bazı Kürt aşiretlerinin de desteğini alan Rusya, Osmanlı-İran sınırında asayiş problemlerine sebep oldu. Birinci Dünya Savaşı başladıktan sonra da Güney Azerbaycan’daki faaliyetlerini arttıran Rusya, buradaki asker sayısını arttırdı ve bölgenin önemli ticaret merkezi olan Tebriz’i işgal etti. Fakat kısa bir süre sonra Sarıkamış harekâtından dolayı Güney Azerbaycan’da bulunan birliklerinin önemli bir kısmını Kafkasya’ya sevk eden Rusya, bölgeyi tahliye etmeye başladı. Bu durumdan istifade eden Osmanlı birlikleri, Ocak 1915’de Güney Azerbaycan vilayetlerini zapt etmeye başladılar. 9 Ocak’ta da Tebriz’e giren Osmanlı birlikleri, yerli ahali tarafından coşkulu bir şekilde karşılandılar. Fakat Sarıkamış harekâtının faciayla sonuçlanması üzerine Tebriz tekrar Ruslar tarafından işgal edildi. Bu çalışmanın amacı, Birinci Dünya Savaşı sırasında Güney Azerbaycan’ın önemini ve Tebriz’in Osmanlı birlikleri tarafından zaptını kaynaklar ışığında incelemektir.
Index
- Units and institutions
- Osmanlı ordusuRus ordusu