Bakı nefti və Qərbi Azərbaycan Ərazisindən Azərbaycanlıların Deportasiyası Tarixi (1906, 1918-1920, 1948-1955, 1987-1991)
Cabi Bahramov · Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 2025
Kolleksiya xülasəsi
Bakı nefti uğrunda geosiyasi rəqabəti və 1906, 1918-1920, 1948-1955, 1987-1991 mərhələlərində azərbaycanlıların Qərbi Azərbaycandan deportasiyasını arxiv sənədləri əsasında araşdıran məqalə.
Cabi Bəhramovun "Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi"ndə (2025) dərc olunmuş məqaləsi XX əsrdə Bakı neftinə nəzarət uğrunda geosiyasi rəqabəti və bu fonda Azərbaycan əhalisinə qarşı deportasiya, etnik təmizləmə və soyqırımı kimi qiymətləndirilən siyasətləri dörd mərhələdə təhlil edir. Tədqiqat arxiv fondlarına və rəsmi sənədlərə əsaslanır, hadisələri BMT Soyqırımı Konvensiyası kontekstində dəyərləndirir. Kolleksiya ilə əlaqəsi 1918-1920 mərhələsinin ADR dövrünü, Bakı nefti uğrunda Osmanlı və Britaniya rəqabətini əhatə etməsidir.
Mənbənin öz xülasəsi
Məqalə XX əsrdə Bakı neftinin ələ keçirilməsi uğrunda geosiyasi rəqabətin və bu fonunda Azərbaycan əhalisinə qarşı həyata keçirilmiş zorakı siyasətlərin (deportasiya, etnik təmizləmə, soyqırımı) dinamikasını araşdırır. Tədqiqat arxiv fondları və rəsmi sənədlərə əsaslanaraq 1906, 1918–1920, 1948–1955 və 1987–1991 mərhələlərini sistemli şəkildə təhlil edir. Analiz Rusiya imperiyası və SSRİ-nin məqsədyönlü demoqrafik mühəndisliyini, xarici güclərin regional maraqlarını və mədəni irsin məhvini üzə çıxarır. Hadisələr beynəlxalq hüquq çərçivəsində — xüsusilə BMT-nin “Soyqırımı cinayətinin qarşısının alınması və cəzalandırılması haqqında” Konvensiyası və müvafiq insan hüquqları sənədləri kontekstində — qiymətləndirilir. Nəticə etibarilə məqalə, Qərbi Azərbaycan daxil olmaqla, tarixi-etnik məkanın transformasiyasını faktoloji baza üzərində izah edir, anlayış və məfhumların operativ tərifini təqdim edir və mövcud ədəbiyyata konseptual, mənbəyönlü töhfə verir.
İndeks
- Şəxslər
- Cabi Bahramov
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Azerbaycan Halk CumhuriyetiOsmanlı İmparatorluğuSSCBRusya İmparatorluğuBirleşmiş Milletler
Mənbənin açar sözləri
Azerbaijan Democratic Republic · Azərbaycan Demokratik Respublikası · Baku oil · Bakı nefti · Böyük Britaniya · Great Britain · Osmanlı Türkiyəsi · Ottoman Empire · Qərbi Azərbaycan · Turkish Society and Community · Türk Halkları ve Toplulukları · Western Azerbaijan