The Final Phase of Relations between the Azerbaijan Democratic Republic and the Ottoman Empire (November 1918–April 1920)
Reşat Gasimov · DergiPark (Istanbul University), 2026
Kolleksiya xülasəsi
AXC ilə Osmanlı dövləti arasındakı münasibətlərin son dövrü (noyabr 1918 – aprel 1920), ingiliscə başlıqlı qeyd.
Rəşad Qasımovun məqaləsi Batum müqaviləsinə əsasən gələn türk hissələri və yerli könüllülərdən ibarət Qafqaz İslam Ordusunun Azərbaycanın suverenliyinin qorunmasındakı həlledici rolunu xatırlatdıqdan sonra 30 oktyabr 1918 Mudros barışığı ilə Azərbaycan xarici siyasətindəki Osmanlı yönəliminin sona çatmasını və aprel 1920-yə qədər iki dövlət arasındakı münasibətlərin necə dəyişdiyini araşdırır. kio-1891c94c001a ilə eyni məqalədir.
Mənbənin öz xülasəsi
Azerbaycan devletçilik tarihinde önemli bir yere sahip olan Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşu, Güney Kafkasya’da askerî, siyasal ve sosyoekonomik bakımdan son derece karmaşık koşulların yaşandığı bir döneme rastlamıştır. Ülkenin doğusunda hâkimiyet kuran Bolşevik-Taşnak yönetimine karşı mücadele eden Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Hükûmeti, 4 Haziran 1918 tarihli Batum Antlaşması’na dayanarak Osmanlı Hükûmeti’nden askerî yardım talebinde bulunmuştur. Bu talep üzerine Azerbaycan’a gönderilen Türk birlikleri ile yerel gönüllülerden oluşan Kafkas İslam Ordusu, Azerbaycan’ın egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün korunmasında, ayrıca genç cumhuriyetin varlığını sürdürebilmesinde belirleyici bir rol üstlenmiştir. Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşundan Mondros Mütarekesi’nin imzalanmasına kadar geçen dönemde Azerbaycan–Osmanlı ilişkileri büyük ölçüde ittifak temelinde gelişmiştir. Ancak 30 Ekim 1918’de Mondros Mütarekesi’nin imzalanmasıyla birlikte Azerbaycan dış politikasında belirleyici olan Osmanlı yönelimi sona ermiş, savaş sonrasında uluslararası sistemde meydana gelen siyasal dönüşümler iki devlet arasındaki ilişkilerin niteliğini önemli ölçüde etkilemiştir. Bu çalışma, Mondros Mütarekesi sonrasında Azerbaycan Halk Cumhuriyeti ile Osmanlı Devleti arasındaki ilişkilerde meydana gelen değişimleri, bu değişimlerin nedenlerini ve dönemin başlıca diplomatik gelişmelerini incelemektedir. Araştırma, Başbakanlık Osmanlı Arşivi ile Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Arşivi belgeleri, döneme ait süreli yayınlar, hatıratlar ve ilgili bilimsel literatür esas alınarak hazırlanmıştır. Araştırma bulguları, Mondros Mütarekesi’nin Azerbaycan Halk Cumhuriyeti ile Osmanlı Devleti arasındaki ilişkileri önemli ölçüde zayıflattığını, ancak iki devlet arasındaki siyasal ve diplomatik bağları tamamen ortadan kaldırmadığını ortaya koymaktadır.
İndeks
- Şəxslər
- Reşat Gasimov
- Yerlər
- BaküBatumGüney Kafkasya
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Kafkas İslam Ordusu
Mənbənin açar sözləri
Democracy · Empire · Monarchy · Ottoman empire