1917 Yılında Kafkas Cephesi'nde III. Ordu'ya Mensup 1869-1898 Doğumlu Askerler Üzerinde Yapılan Ankete Göre Askerlerin Aile Yapısı ile İlgili Bazı Bilgiler
Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, 2013
Kolleksiya xülasəsi
1917-ci ildə Qafqaz Cəbhəsindəki 3-cü Orduya mənsub əsgərlərə tətbiq edilən ailə quruluşu anketini araşdıran məqalə.
Məqalə Birinci Dünya Müharibəsində Qafqaz (Şərq) Cəbhəsində xidmət edən 3-cü Orduya mənsub, 1869-1898-ci illər təvəllüdlü (19-48 yaş) əsgərlərə 1917-ci ildə tətbiq olunmuş 33 suallıq anketi təqdim edir və məlumatları ailə vəziyyəti, uşaq sayı kimi doqquz əsas başlıq altında təsnif edir. Tədqiqat Osmanlı əsgərinin ailə quruluşuna dair sosial tarix məlumatları verir. Qafqaz İslam Ordusu ilə birbaşa bağlı deyil, lakin 1918 əməliyyatlarından əvvəlki Osmanlı Qafqaz cəbhəsi ordusunun insan resursu barədə fon təşkil edir.
Mənbənin öz xülasəsi
Osmanlı Devletinin Birinci Dünya Savaşına girmesiyle açılan ilk cephe olma özelliğine sahip olan Kafkas (Doğu) Cephesi oldukça yıpratıcı muharebelere sahne olmuştur. 1914 yılı Aralık ayı içinde başlayan çarpışmalar sonucunda binlerce Türk askeri ya çarpışmalarda ya aşırı soğuklar nedeniyle donarak şehit olmuş ya da yaralı veya hasta olarak savaş dışı kalmıştır. 1917 yılında 3. Orduya mensup askerlerden 1869-1898 yılları arasında doğan yani 19-48 yaş aralığındaki askerlere, aile yapılarını içeren bir anket uygulanmıştır. Bu anketler bir çizelge halinde hazırlanmıştır. Çizelgenin sol sütununda otuz üç adet soru bulunmaktadır. Ankette yer alan soruları genel olarak dokuz ana başlıkta, ancak özel olarak ise daha fazla alt başlıkta tasniflendirebilmek mümkündür. Buna göre, söz konusu anketteki soruların birinci ana başlığı, askerlerin medeni durumları ile ilgilidir. Bu ana başlığın altında, askerlerin evli olup olmadıkları, evli olanların kaç evli oldukları, eşlerinin vefat edip etmedikleri ve boşanmış olup olmadıkları sorularına cevap aranmıştır. İkinci ana başlık, 15-35 yaş ara- lığında çocukları olan askerlerin belirlenmesine çalışılan bir başlıktır. Bu ana başlığın alt başlıklarında ise yukarıda belirtilen yaş aralığındaki çocuklara sahip askerlerin oranları ayrı ayrı tespit edilmeye çalışılmıştır. Üçüncü ana başlık altında hayatta olan çocuk sahibi askerler tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu ana başlığın altında çocuk sahibi askerlerin birden dörde ve daha fazlasına sahip olup olmadıkları ve bunların oranının ayrı ayrı tespiti yapılmaya çalışılmıştır. Ankete dahil edilen askerlere ait formlarda geçen vilayetlerin bazıları şunlardır: Sivas, Ankara, Erzurum, Samsun, Trabzon, Konya, Adana, Kayseri, İzmir, Giresun, Ordu, Tokat, Amasya, Van, Diyarbakır, Halep, Kastamonu, Bursa, Harput (Elazığ), İstanbul, Musul, Edirne, Bitlis, Kayseri, Adana vd. Anketlerde vilayet adı verilmeden direk geçen kazaların çoğu Karadeniz bölgesindendir. Kazaların bazıları şunlardır: Fatsa, Ünye, Çarşamba, Tirebolu, Of, Hopa, Erbaa, Vakfıkebir, Alucra, İskilip, Develi, Zile, İspir, Akçaabat vd.
İndeks
- Yerlər
- Kafkasya
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Osmanlı 3. Ordusu
- Hadisələr
- Birinci Dünya Savaşı