Zəngəzurlu Xosrov Bəy Sultanov və Baba Məmmədovun Türkiyədə Mühacirət Həyatı və Fəaliyyəti (1920–1943)
Solmaz Məhərrəmova · Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 2025
Kolleksiya xülasəsi
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurucularından Xosrov bəy Sultanov və ilk millət vəkillərindən Baba Məmmədovun 1920-ci ildən sonra Türkiyədəki mühacirət həyatını və fəaliyyətini araşdıran elmi məqalə.
Solmaz Məhərrəmovanın Akademik Tarih ve Düşünce Dergisində dərc olunan məqaləsi Zəngəzur mahalının iki görkəmli övladını – Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurucularından Xosrov bəy Sultanovu (1879-1943) və Cümhuriyyət Parlamentinin ilk millət vəkillərindən Baba Məmmədovu (1887-1974) araşdırır. Mənbənin ifadəsi ilə erməni daşnak dəstələrinin 1905-1906 və sonrakı illərdə bölgədə törətdiyi qırğınlar, Sultanovun 1919-cu ildə Qarabağın general-qubernatoru təyin edilməsi, hər iki şəxsin Türkiyədəki mühacirət həyatı və "Qafqaz İntiqam Qartalları" gizli təşkilatındakı fəaliyyəti arxiv sənədləri və dövri mətbuat əsasında işıqlandırılır. Kolleksiya baxımından dəyəri Cümhuriyyət kadrlarının 1920-dən sonrakı siyasi taleyini göstərməsidir.
Mənbənin öz xülasəsi
Məqalədə Azərbaycan dövlətçilik tarixində mühüm rol oynamış Zəngəzur mahalının görkəmli övladları – Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin (1918–1920) qurucularından biri Xosrov bəy Əli Paşa bəy oğlu Sultanov (1879–1943) və Cümhuriyyət Parlamentinin ilk millət vəkili Baba Məmmədovun (1887–1974) həyatı və fəaliyyəti araşdırılır. Əsərdə erməni daşnak dəstələrinin 1905–1906-cı illərdə və sonrakı dövrlərdə bölgədə törətdikləri qırğınlar, Xosrov bəy Sultanovun 1919-cu ildə Qarabağın general-qubernatoru təyin olunması və onun Zəngəzurla Qarabağda sabitliyin təmin edilməsindəki xidmətləri təhlil olunur. Bundan əlavə, hər iki şəxsiyyətin 1920-ci ildən sonra Türkiyədə mühacirət həyatı, “Qafqaz İntiqam Qartalları” adlı gizli təşkilatdakı fəaliyyəti, təşkilatın proqramı, bolşevik–daşnak rejiminə qarşı mübarizə, habelə təşkilatın iflası və üzvlərinin həbsi arxiv materialları və dövri mətbuat əsasında işıqlandırılır. Məqalə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti liderlərinin milli mübarizədə əvəzsiz rolunu və tarixi irsini göstərir.
İndeks
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Azerbaycan Halk CumhuriyetiKafkas İntikam KartallarıAzerbaycan Halk Cumhuriyeti ParlamentosuTaşnaksutyun
Mənbənin açar sözləri
Azerbaijan Democratic Republic · Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti · Exile · Karabakh · Mübarizə · Mühacirət · Qarabağ · Struggle · Turkey · Turkish Society and Community · Türk Halkları ve Toplulukları · Türkiyə