Osmanlı-Rus Savaşı Bağlamında Doğu Karadeniz’de Kadın Faaliyetleri
Semiha Nurdan · Kulliye, 2023
Kolleksiya xülasəsi
Birinci Dünya Müharibəsində rus işğalı altındakı Şərqi Qaradənizdə qadınların cəbhə və cəbhə arxası fəaliyyətlərini ATASE sənədləri əsasında araşdıran məqalə.
Semiha Nurdanın "Kulliye" jurnalında dərc olunmuş məqaləsi 1916-1918-ci illərdə rus blokadası və işğalı altındakı Şərqi Qaradənizdə qadınların rolunu araşdırır; cəbhədə vuruşan və cəbhə arxasında tibb bacısı, dərzi, aşpaz kimi xidmət göstərən türk qadınları ilə işğal qüvvələrinin yanında yer alan qeyri-müsəlman qadınların fəaliyyəti ATASE sənədləri əsasında dəyərləndirilir. İş Osmanlı-Rus müharibəsinin Qafqaz Cəbhəsi konteksti üçün maraqlıdır. Lakin Qafqaz İslam Ordusu, Bakı əməliyyatı və ya 1918 Azərbaycan mövzuları ilə birbaşa əlaqəsi yoxdur.
Mənbənin öz xülasəsi
Birinci Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesinin düşmesi üzerine Ruslar karadan ve denizden Doğu Karadeniz bölgesini abluka altına almıştır. 1916-1918 yılları arasında bölge halkı büyük acılar yaşamıştır. Bu acıların başında bölge ahalisinin kendi topraklarında muhacir durumuna düşmesi ve zorunlu göç gelmektedir. Bu çalışma kapsamında, Doğu Karadeniz’de Rus işgali sırasında bölgedeki kadın faaliyetleri incelenmiştir. Doğu Karadeniz’de savaş yıllarında cephede ve cephe gerisinde hizmet veren Türk kadınları iki kategoride değerlendirilmiştir. Birincisi cephede düşmana karşı bizzat omuz omuza savaşan kadınlardır. İkincisi cephe gerisinde cephane fabrikalarında veya geri hizmet sınıfında hastabakıcılık, terzilik, aşçılık gibi hizmet veren kadınlarıdır. Bu kadınların faaliyetleri ATASE evrakları üzerinde yapılan çalışma neticesinde belgeleriyle birlikte ortaya konulmuştur. Bu istilayı fırsat bilip işgal kuvvetleri yanında yer alan ve onlara hizmet eden Gayrımüslim kadınlar vardır. Bu evraklardan edinilen bilgiler ışığında bölgede zararlı faaliyetlerde bulunan ecnebi kadınların faaliyetleri incelenmiştir. Doğu Karadeniz bölgesinde yaşayan veya İstanbul’dan bu bölgeye sevk edilen Ermeni ve Rum kadınların başta casusluk faaliyetleri olmak üzere birçok zararlı faaliyette bulunduklarını tespit ettik. Kadınların bu faaliyetleri devlet tarafından yakından takip edilmiş ve Türk askerinin zarar görmemesi için tahriratlar yayınlanmıştır.
İndeks
- Şəxslər
- Semiha Nurdan
- Yerlər
- Doğu Karadenizİstanbul
- Hərbi hissələr və qurumlar
- ATASE Arşivi
Mənbənin açar sözləri
"Doğu Karadeniz" · "Ermeni" · "Rum."] · "Türk kadını" · Armenian · Doğu Karadeniz · Eastern Black Sea · Ermeni · Greek · Osmanlı Rus Savaşı · Ottoman Russian War · Rum · Turkish woman · Türk kadını · ["Osmanlı Rus Savaşı"