Bakü’nün Kurtuluşuyla İlgili İstanbul Gazetelerinde Yayımlanan Asparagas bir Haberin Değerlendirilmesi
Gıyas Şüküroğlu · Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), 2022
Kolleksiya xülasəsi
İstanbul qəzetlərinin 14-15 avqust 1918-də Bakının azad edildiyinə dair dərc etdiyi əsassız xəbərin mənbəyi.
Qiyas Şükürоğlunun məqaləsi İstanbulun aparıcı qəzetlərinin 14-15 avqust 1918 saylarında Bakının bolşevik hakimiyyətindən azad edildiyinə dair dərc etdiyi xəbərin necə yarandığını qəzet materialları, köşə yazıları və arxiv sənədlərini müqayisə edərək açır. 13 avqustda İstanbula gələn qafqazlı bir şəxsə aid edilən sözlərin müjdə kimi əks olunduğu və xəbərin 5 avqust 1918-dəki uğursuz Birinci Bakı hücumundan qaynaqlandığı göstərilir.
Mənbənin öz xülasəsi
Bu makalenin araştırma konusu, İstanbul’un önde gelen gazetelerinin 14-15 Ağustos 1918 tarihlerindeki sayılarında yayımlanan Bakü’nün Bolşevik tahakkümünden kurtarıldığıyla ilgili bir haber ve aynı haber üzerine yapılan değerlendirmelerdir. Haberin nasıl ve hangi koşullarda ortaya çıktığı ve İstanbul gazetelerinin sayfalarına nasıl yansıdığı gibi hususlar, konunun araştırma problematiğini teşkil eder. Konuyla ilgili gazete haberleri, köşe yazıları ve birkaç arşiv belgesindeki kayıtların karşılaştırmalı yöntemle irdelenmesi sonucunda sorunun kaynağı tespit edilmiştir. Araştırma sonunda ulaşılan bilimsel bulgulara göre 13 Ağustos 1918’de İstanbul’a seyahat eden Kafkasyalı bir şahsa atfedilen sözler, İstanbul gazetelerinin sonraki günkü sayılarına müjdeli haber olarak yansımıştır. Askerî mekanizmanın iç haberleşmesinden sonra gazetelerdeki haberin 5 Ağustos 1918 tarihli ilk Bakü taarruzundan dolayı ortaya çıktığı anlaşılmıştır. Taarruzun başarısız sonucu, İstanbul gazetelerinin sayfalarına zafer olarak yansımıştır. Bu yanılgı, Kafkasya ile haberleşme olanaklarının zorluğu ve sınırlı oluşuyla doğrudan alakalı olmuştur. Günümüzde Bakü’nün 15 Eylül 1918’de kurtarıldığı çok iyi bilinen bir vakadır. Bu tarihten bir ay önce gazetelerde yayımlanan haberinin etkileri ve yankıları ise İstanbul kamuoyunun Bakü meselesine verdiği önemin ve şehrin kurtuluşunun sabırsızlıkla beklendiğinin açıkça göstergesidir.
İndeks
- Şəxslər
- Gıyas Şüküroğlu
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Kafkas İslam Ordusu
Mənbənin açar sözləri
Asparagas Haber. · Azerbaycan Cumhuriyeti · Bakü Harekâtı · Bakü Operasyonu · Caucasia · Kafkas İslam Ordusu · Kafkasya · Late Modern Ottoman History · The Baku Operation · The Caucasus-Islam Army · The Newspapers of Istanbul · The Republic of Azerbaijan · Yakınçağ Osmanlı Tarihi · İstanbul Gazeteleri · İstanbul gazeteleri