Millî Mücadele Döneminde Amasya ve Havalisinde Pontus Terörüne Karşı AlınanTedbirler ve Kuva-yı Takibiye Kumandanlığının Kurulması Çalışmaları
History Studies, 2020
Koleksiyon özeti
Millî Mücadele'de Amasya çevresinde Pontus çetelerine karşı önlemler ve 5. Kafkas Tümeni alaylarının görevlendirilmesi.
History Studies'teki makale, Millî Mücadele döneminde Karadeniz Bölgesi'nde Pontus Devleti'ni canlandırmak isteyen Rum çetelerinin Amasya ve çevresindeki eylemlerine karşı alınan önlemleri ve Kuva-yı Takibiye Kumandanlığı ile Merkez Ordusu'nun kurulmasını anlatır. Bölgeye 15. Tümen ve 5. Kafkas Tümeni'ne bağlı alayların gönderilmesi, Kafkas İslam Ordusu'nun iki tümeninin 1920-1921'deki görevlerini belgeler; konuyla bağı dolaylıdır.
Kaynağın kendi özeti
Millî Mücadele döneminde Batı Cephesinde Yunanlılarla savaş devam ederken batılı devletlerden aldıkları destekle Karadeniz Bölgesi’ndeki Hristiyan ahali, Pontus Devleti’ni yeniden canlandırmak üzere harekete geçmiştir. Kurdukları çetelerle Türk ahalinin yaşadığı köy, kasaba ve şehirlerde çeşitli yöntemler kullanarak saldırı ve eylemlerde bulunmuşlardır.Eylemler öldürme, gasp, yakma, tecavüz ve soygun şeklinde cereyan etmiştir. Bu eylemelere maruz kalan yerlerden biri de Amasya ve havalisi olmuştur. Rum çetelerinin Amasya mıntıkasındaki asayişi ve güvenliği tehdit edici faaliyetlerine karşı ciddi önlemler almak gerekmiştir.Bölgede baş gösteren bozguncu hareketler hakkında hükümete, Erkan-ı Harbiye Umumi Riyaseti’ne, ilgili vekâletlere ve TBMM’ne bilgi verilmiştir. Bu girişimlerin ardından konu meclise getirilmiş, meclisin gizli oturumunda tartışmalar yapılmıştır. Mecliste yapılan müzakerelerin ardından bölgede asayişi sağlayacak ve Pontusçu faaliyetleri engelleyecek kararlar alınmıştır. Bu kapsamda, bir kısım jandarma birlikleri ile 15. Tümen ve 5. Kafkas Tümenine bağlı alaylardan bazıları bölgeye gönderilmiştir. Bununla yetinilmeyip karargâh merkezi Amasya olan Merkez Ordusu kurulmuştur. Alınan tedbirlerden diğerleri ise; bölgede sıkıyönetim ilanı, İstiklal Mahkemesinin kurulması, Rumların göç ettirilmesi, silahların toplanması, bir kısım güvenlik teşkilatlarının kurulması ile Amasya ve Havalisi Kuva-yı Takibiye Kumandanlığını kurma çalışmalarıdır. Bu çalışmada, Pontusçu Rumların bölgede yarattıkları bozguncu hareketlere karşı alınan tedbirler hakkında bilgi verilecektir.
Dizin
- Yerler
- AmasyaKaradeniz Bölgesi
- Birlikler ve kurumlar
- 5. Kafkas Tümeni15. TümenMerkez OrdusuKuva-yı Takibiye Kumandanlığı
- Olaylar
- Pontus isyanı (1920-1921)