Vatan İçin Yaşanmış Bir Ömür; Ord. Prof. Dr. Tevfik Salim Sağlam
Ahmet Başustaoğlu · Mersin University School of Medicine Lokman Hekim Journal of History of Medicine and Folk Medicine, 2023
Koleksiyon özeti
Askerî hekim ve Gülhane geleneğinin önemli ismi Ord. Prof. Dr. Tevfik Salim Sağlam'ın hayatını ve Kafkas Cephesi dahil savaş dönemi sağlık hizmetlerini ele alan biyografik makale.
Ahmet Başustaoğlu'nun 2023 tarihli makalesi, 1882-1963 yılları arasında yaşayan askerî hekim Ord. Prof. Dr. Tevfik Salim Sağlam'ın Gülhane'de stajyerlikten başhekimliğe uzanan kariyerini, İstanbul Üniversitesi'ndeki dekanlık ve rektörlük görevlerini ve Verem Savaşı Teşkilatı'ndaki çalışmalarını anlatır. Balkan Savaşı ve I. Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesi'nde Türk ordusunun sağlık hizmetlerini yönettiği, bulaşıcı hastalıklarla mücadeleyi planladığı belirtilir. Koleksiyonla bağı, I. Dünya Savaşı Kafkas Cephesi'ndeki Osmanlı askerî sağlık teşkilatı üzerinden dolaylıdır; Kafkas İslam Ordusu veya 1918 Azerbaycan harekâtına doğrudan değinilmemektedir.
Kaynağın kendi özeti
Yirmiyedi Mayıs 1882’de İstanbul’da başlayan, ‘’Sürekli çalışmak- Sürekli yaratmak- Sürekli hizmet” ile geçen ve 11 Temmuz 1963’de yine İstanbul’da sona eren seksen bir yılı bulan ve her dakikası vatan ve insanlık yararına geçirilen bir ömür. On iki Aralık 1903’de, Gülhane kapısından genç bir stajyer olarak girdi. Stajyer, asistan, başasistan, hoca ve başhekim, komutan olarak; kendi deyimiyle, ömrünün en güzel ve en zevkli zamanlarını Gülhane’de geçirdi. Ömrü boyunca vatan, ilim ve insana olan bağını korudu. Hayatının sonuna kadar Gülhane’nin bütün gelişimini yakından takip etti. Gülhane tarihinin başlangıç dönemini yaşamış birkaç kişiden biridir. Balkan Savaşı ve Birinci Dünya Savaşında Kafkas Cephesinde Türk Ordusu’nun sağlık hizmetlerine bizzat katılmış, yönetmiş, bulaşıcı hastalıklarla savaşı planlamış ve uygulanmasını sağlamıştır. Cumhuriyetin başlangıcı ile birlikte Gülhane’de askeri doktor eğitimine devam etti. Emeklilik sonrası İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinde çalıştı ve 1933-1934 yıllarında dekanlık, 1943-1952 yıllarında rektörlük görevinde bulunmuştur. Dört Ekim 1950’de Legion D’honneur Officier Nişanı ile onurlandırıldı. Verem Savaşı Teşkilatı, UNESCO Türkiye Milli Komitesi, Türkiye Halk Sağlığı Eğitimi Teşkilatı gibi kuruluşlarda çalışarak, yetmiş yaşından sonrada üretken olunabileceğini, vatana hizmet edilebileceğini gösterdi. Tevfik Sağlam son yüz yılda Türk milletinin yarattığı ciddi ahlak, ilim, karakter örneklerindendir.
Dizin
Kaynağın anahtar kelimeleri
Gülhane · Tevfik Sağlam · Tuberculosis Fight Organization · Verem Savaşı Teşkilatı