İngilizlerin Kafkasya politikası ve Kafkas İslam Ordusu ile münasebeti (1918-1920)
İ. Yusifli · Erciyes Üniversitesi, 2022
Collection summary
Master's thesis on British Caucasus policy and Dunsterforce's relationship with the Caucasus Islamic Army (1918-1920).
İ. Yusifli's master's thesis at Erciyes University examines the importance the Caucasus gained for the great powers after the Bolshevik revolution and Britain's aims of preventing a Russian resurgence and securing Baku oil. It recounts how Azerbaijan, having declared independence in Ganja on 28 May 1918, requested Ottoman aid under Article 4 of the Treaty of Batum in the spirit of Rasulzade's dictum that 'Azerbaijan without Baku is a body without a head', how the British Dunsterforce waiting at Enzeli entered Baku at the Bolsheviks' invitation, and how the Caucasus Islamic Army liberated the city; the analysis of Anglo-Turkish relations continues to 1920.
The source's own abstract
1917 senesinde Rusya`da vuku bulan Bolşevik devriminin akabinde Rusya`ya bağlı esir halklar mevcut karışık durumu kullanarak kendi bağımsızlıklarını kazanmak için harakete geçmiştir. Bununla paralel olarak, diğer büyük devletlerin dış politikasında Kafkasya önemli konuma gelmiştir. Müttefik devletler Kafkasya`da yeniden Rusya`nın güçlenmesini engellemek ve esasen de Bakü petrolüne sahip olmak istiyorlardı. 28 Mayıs 1918 senesinde Azerbaycan kendi bağımsızlığını ilan etti. O sene Bakü Bolşevik işgalinde olduğu için başkent Gence idi. Azerbaycan Başkanı Mehmet Emin Resulzade "Bakü`süz Azerbaycan başsız beden gibidir" diyerek Bakü`yü kurtarılması için harakete geçmiştir. 4 Haziran 1918 senesinde Osmanlı devleti ile bağlanan Batum anlaşmasının 4. Maddesi gerekçesi ile, Osmanlı devleti yeni kurulmuş Azerbaycan Cumhuriyetine askeri yardım gönderecek, Bakü`nün düşman işgalından kurtarılması için faaliyetlere başladı. Aynı zamanda, İngilzlerin "Dunsterforce" ordusu da Enzeli`de Bakü`ye dahil olmak için fırsat bekliyordu. Bolşevikler Kafkas İslam Ordusuna karşı birleşmek için İngilizleri Bakü`ye davet etti. Bakü uğrunda ciddi savaş sonucunda Kafkas İslam Ordusu galip gelerek, şehiri düşmandan temizlemiştir. Çalışmada Kafkasya ile ilgili genel bilgilerden, Şubat ve Ekim devrimlerinden, Dunsterforce Ordusunun ve Kafkas İslam Ordusunun faaliyetlerinden, Mondros Anlaşmasından, anlaşma sonrası İngilizlerin Kafkasya`ya ikinci gelişinden bahs edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dunsterforce, Kafkas İslam Ordusu, Türk Aras Cumhuriyeti, Bolşevik Devrimi, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti
Index
- Units and institutions
- Kafkas İslam OrdusuDunsterforce
The source's keywords
Anahtar Kelime: Azerbaycan = Azerbaijan · Kafkas İslam Ordusu = Caucasian Islam Army · Kafkasya = Caucasus · Uluslararası ilişkiler = International relations · Uluslararası politika = International policy · İngiltere = England