Oltu’nun İşgali, Kurtuluşu ve Anavatan’a Katılımı (1878-1920)
Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 2016
Collection summary
A scholarly article tracing Oltu from its cession to Russia in 1878 to its union with Turkey in 1920.
Published in the Journal of the Atatürk Research Center, this article traces Oltu's forty years under Russian rule after the Treaty of San Stefano, the entry of Turkish forces on 25 March 1918, and subsequent local self-organisation. It examines the South-West Caucasus Government, the Oltu Council Government, the Turkish Grand National Assembly's acceptance of union on 17 May 1920, and the repulse of the Armenian offensive of June 1920. For the collection it offers contextual background on the eastern front contemporaneous with the Caucasus Army of Islam campaign.
The source's own abstract
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrası 3 Mart 1878'de imzalanan Ayastefanos (Yeşilköy) Antlaşması'na göre, Oltu, savaş tazminatı karşılığı Kars, Ardahan Batum ve Bayezid sancakları ile birlikte Rusya'ya bırakıldı. Bölgedeki Rus işgali tam 40 yıl sürdü ve 25 Mart 1918'de Türk ordusunun Oltu'ya girmesiyle son buldu.Oltu halkı, 30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Mütarekesi koşullarını kabul etmeyerek, yeniden örgütlenmeye başladı. 18 Ocak 1919'da Kars'ta kurulan "Cenubi Garbi Kafkas Hükümeti" ne bağlı "Şûra Şubeleri" arasına Oltu da katıldı. Ancak bu hükümetin İngilizler tarafından dağıtılmasından sonra "Oltu İslam Komitesi" harekete geçerek, "Oltu Şûra Hükümeti"ni kurdu.Oltu ve çevresini bir yıl kadar başarı ile yöneten ve Ermenileri sınırları içerisine sokmayan "Oltu Şûra Hükümeti" Büyük Millet Meclisi Hükümetine Oltu'nun Anavatana katılma arzusunda olduğunu bildirdi. Büyük Millet Meclisi, 17 Mayıs 1920'de bu isteği kabul ederek, Oltu'nun Anavatana katıldığını ilan etti. Bu arada Ermeniler 1920 Haziranı'nda Oltu'yu işgal etmek için taarruza geçtilerse de yerli kuvvetlerin ve IX. Kafkas Tümeni'ne bağlı birliklerin karşı taarruzu ile kesin zafer kazanıldı. Böylece Oltu'nun bir Türk yurdu olduğu gerçeği kabul edilmiş oluyordu