Ağabey ve kardeşi -hayat çizgisi savaştan geçen iki medreseli-
Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, 2015
Collection summary
A biographical article on two brothers from Konya, madrasa students, and their war and captivity experiences on the Gallipoli and Caucasus/Eastern fronts.
Published in Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, this article traces the lives of two brothers from Konya, madrasa students who joined the war from Istanbul upon mobilization. İsa fought as a private in the 15th Regiment at Gallipoli and was killed at Zığındere; Mustafa served as a reserve officer on the Caucasus/Eastern front in the 50th Regiment of the 17th Division, was wounded and captured, and spent 1916-1918 in Russian captivity before serving on the Western front in the National Struggle. The text is a micro-historical case study of Ottoman soldier biographies and Caucasus front captivity.
The source's own abstract
Osmanlı Devletinin tarih sahnesinden çekildiği yüzyıl dönümünü yaşayanTürk insanı çok ağır şartlar içinde kalmış; savaşlar ile gelen felaketlere şahit olmuş, bazıları uzun yıllar cephelerde savaşmış, esir düşmüş, aileler cephede ya da esaretteki çocuklarının yollarını gözlemişler, şahadet haberleri ya da meçhul akıbetler bu acıları ziyadeleştirmiştir. Verilen milli mücadele sonunda yeni Türk devleti kurulmuş, Türk milleti istiklalini kaybetme tehlikesini bertaraf etmiştir. Tarihin bu zorlu dönemecini bizzat yaşamış; gücü nispetinde mücadelenin içinde olmuş binlerce şahsiyet tarihin gölgesinde kalmış, meşâhir-imeçhûle ye dâhil olmuşlardır. İşte, bu kuşaktan iki kardeş, Konyalı İsa ve Mustafa seferberlik ilanı ile savaşa İstanbuldan katılmış iki medrese talebesidir.İsa gönüllü olarak Çanakkale cephesine gitmiş, er olarak 15. Alayda savaşmışve Zığınderede şehit olmuştur. Kardeşi Mustafa, ihtiyat zabiti olarak Kafkas/Doğu cephesine sevk edilmiş, 17. Fırka 50. Alayda savaşmış, vurularak esir düşmüş, 1916-1918 yıllarını Rusyada esarette geçirmiştir. Milli Mücadelede yeniden vatan hizmetine çağrılmış; Batı cephesinde Kafkas Fırkası 13. AlaydaAğustos 1921den sonra cephedeki büyük muharebelerin hepsine iştirak etmiştir.Her iki savaş döneminin madalyalı muharibidir.Medrese tahsili yarım kalan Mustafa, savaştan sonra 1924 yılında muallimlik imtihanını kazanarak köyü Dindebola mektep açmak üzere görevlendirilmiş, 1959 yılına kadar memleketi Konyanın köylerinde binlerce talebe yetiştirmiştir. Köyleri Dindebolun yüksek tahsil yapan ilk üç genci oğulları İsa,Hayri ve Naci olmuştur. Savaş yıllarında düşmanla olan mücadele, erken cumhuriyet yıllarında cehalete karşı devam etmiştir.Binlerce başka örnek üzerinden olabileceği gibi, Çanakkale şehidi medreseli İsa ve kardeşi Mustafadan hareketle, savaş yıllarında kaybettiğimiz tahsilli nesil ve bunun yeni devletin kuruluş yıllarındaki tesiri üzerine bir değerlendirme yapmak imkânı bulunmaktadır.
Index
- Units and institutions
- 15. Alay17. Fırka50. AlayKafkas Fırkası 13. Alay