I. Dünya Savaşı Sırasında Azerbaycan Türklerinin Rus Esaretinden Kaçırdığı Türk Subayları
Musa Göktuğ · Selcuk University, 2023
Collection summary
Azerbaijani Turks' aid to Turkish prisoners in the Nargin Island and Naftlug camps and their smuggling of officers out of captivity.
Musa Göktuğ's article describes how Turkish soldiers and officers captured after the Sarıkamış operation were taken to the Naftlug camp in Tiflis and the 'Hell Island' camp on Nargin off Baku, and how Azerbaijani Turks both aided the prisoners and smuggled officers out. The rescued officers returned to Anatolia to fight again and joined the War of Independence. A document of Turkish-Azerbaijani solidarity before the Caucasus Islamic Army and of the memory of Nargin.
The source's own abstract
Sarıkamış Harekatı’ndan sonra, esir düşen Türk asker ve subaylar Rusya içlerine ve Sibirya’ya götürülmüştür. Türk esirler, Ermeni askerlerin muhafazasında insanlık dışı bir yolculukla yaklaşık iki günde Tiflis’teki Naftlug Esir Toplama ve Aktarma Merkezi’ne taşınmıştır. Bu merkezde, yolda hayatını kaybedenler defnedilmiş, ağır hasta olanlar seçilip ölüme terkedilmiş, yaşama ihtimali olanlar Rusya’daki başka esir kamplarına nakledilmiştir. Bu nakil sırasında ikinci sırada Bakü açıklarında bulunan Nargin Adası’nda bulunan Esir Toplama ve Aktarma Merkezi gelmiştir. Buradaki koşulların Natflug’dan da ağır olmasından dolayı Türk esirler cezireye Cehennem Adası adını vermiştir. Böyle bir ortamda Azerbaycan Türkleri, hem Türk esirlere yardım etmeye hem de fırsatını bulduğunda Rus esaretindeki subayları kaçırmaya çalışmıştır. Kaçırılan subaylar, Anadolu’ya gönderilmiş, yurda döndükten sonra yeniden savaşmış, Kurtuluş Savaşı’na katılmış ve nihayet Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda önemli görevleri yerine getirmiş ve bazı ilklere imza atmıştır. Bu çalışmada Azerbaycanlıların, Türk esirlere yönelik yardım çalışmaları ve onların kaçırılarak yurda dönmelerini sağlamaları ve en ünlü esir Türk subayların kaçırılmasıyla ülkeye döndükten sonraki faaliyetlerini içine alan tarihi süreç incelenmiş olup bu bağlamda esirlerin adaya getirilmeye başlandığı 1915 yılının ilk günlerinden, esirlerin tamamen kurtarıldığı 1918 yılının Eylül ayı ortalarına kadarki dönem ayrıntılı bir biçimde ele alınmıştır.
Index
The source's keywords
Azerbaijan Turks · Caucasian Islamic Army. · History of The Republic of Turkiye · Kafkas İslam Ordusu · Naftluk · Nargin Adası · Nargin Island · Natflug · Sarıkamış Harekâtı · Sarıkamış operation · Tsarist Russia · Turkish prisoners · Türk Esirler · Türkiye Cumhuriyeti Tarihi · text