Şevket Süreyya Aydemir’in Hayatı, Fikir Dünyası, Kemalizm’e Katkısı ve Eserleri
Atila Zorlu · Journal of Management Theory and Practices Research, 2024
Kolleksiya xülasəsi
Şövkət Sürəyya Aydəmirin həyatı, Turançılıqdan kommunizmə və Kamalizmə uzanan fikir yolu və əsərlərini araşdıran akademik məqalə.
Atila Zorlunun 2024-cü il tarixli məqaləsi Şövkət Sürəyya Aydəmirin 1915-ci ildə başlayan hərbi xidmətindən 1974-cü ildəki son yazılarına qədər siyasi fəaliyyətini, Kadro Hərəkatı və Kamalizmə töhfəsini araşdırır. Kolleksiya ilə dolayı əlaqəsi Aydəmirin Qafqaz Cəbhəsindəki xidməti zamanı Turançılıq ideyasını sorğulaması və sonra Moskvada kommunizmə meyl etməsidir. Mətndə Qafqaz İslam Ordusu və ya 1918 Azərbaycan əməliyyatı barədə birbaşa məlumat yoxdur.
Mənbənin öz xülasəsi
Şevket Süreyya Aydemir’in hayatını ve siyasi faaliyetlerini konu alan tez çalışması, 2008-2024 yılları arasında yazıldı. Çalışmada, Şevket Süreyya Aydemir’in hayatı hakkından bilgi verilirken yazarın hem Osmanlı hem Türkiye Cumhuriyeti döneminde önemli devlet görevlerinde yer alması ve bu görevlerin yanı sıra aydın kişiliği ile görüşlerini yazınsal eserleri ile ifade etmesi nedeniyle yazarın siyasi faaliyetleri üzerinde daha yoğun olarak durulmuştur. 1915 Birinci Dünya Savaşı ile başlayan askerî görevinden 1974 yılı Cumhuriyet gazetesindeki son yayın hayatına kadar siyasi duruşu ele alınmıştır. Şevket Süreyya Aydemir, askerî, eğitiminin başladığı yıllarda Turancılık fikrini yakın bulup bu yönde kendini yönlendirerek, Kafkas Cephesi’nde görevi sırasında bu fikri sorgulamaya başlar ve sonrasında Moskova’da aldığı eğitimle birlikte komünizm savunucusu olarak karşımıza çıkar. Osmanlı Devleti’nin ardından Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulması ile birlikte 1930 yılından sonra yeni devletin yeni görüşü olan Kemalizm fikrini hem benimser hem de halk tarafından bu fikrin benimsenmesi için girişimlerde bulunur. Yeni kurulan devletin ekonomik anlamda da tam bağımsızlığının sağlanmasını ifade eden Şevket Süreyya, tam bağımsızlığın halkçılık ve devletçilik ilkeleri ile sağlanacağını öne sürmüştür. Şevket Süreyya Aydemir’e göre; sınıfsal farklılığın olduğu bir devlette belli bir kesimin ön plana çıkarak ekonomik avantajlar sağlaması, toplumsal eşitliliği zedeleyecek ve bu eşitsizlik, sosyal devlet anlayışına darbe vuracaktır. Devletçilik ilkesi ile bu durum ortadan kalkacak ve sınıfsal eşitsizliğin önüne geçilecektir. Türk siyasi hayatında önemli bir yere sahip olan ve Kemalizm hareketi ile döneme damga vuran Kadro Hareketi, Türk solunun anlaşılmasında etkin rol oynamıştır. Kadro Hareketi, siyasal bir hareket olmanın yanında hem ideolojik hem de entelektüel bir bakış açısıyla devletin resmî ideolojisini belirleme amacını taşımıştır. Kadrocuların Cumhuriyet kadroları ve iş dünyası ile girdikleri polemikler, hareketin sonunu hazırlamıştır.
İndeks
- Yerlər
- MoskovaKafkas Cephesi
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Kadro HareketiOsmanlı DevletiTürkiye Cumhuriyeti
Mənbənin açar sözləri
Bolshevik · Bolşevik · Cadre Movement · Kadro Hareketi · Political Activities · Siyasi Faaliyetler · Şevket Süreyya Aydemir