TADİV
MəqaləAçıq girişdiplomatiyasiyasi tarix

Paris Barış Konferansı Yolunda Azerbaycan Cumhuriyeti

Dursun Ali Akbulut · Vakanüvis uluslararası tarih araştırmaları dergisi/Vakanüvis-uluslararası tarih araştırmaları dergisi, 2017

Kolleksiya xülasəsi

Azərbaycan Cümhuriyyətinin Paris Sülh Konfransına gedən yolu və Osmanlının rolu.

Dursun Ali Akbulutun məqaləsi 28 may 1918-də cümhuriyyətini elan edən və 15 sentyabrda Qafqaz İslam Ordusu sayəsində Bakıya qovuşan Azərbaycanın müstəqilliyini beynəlxalq səviyyədə tanıtmaq üçün Gürcüstan və Ermənistanla birlikdə əvvəl İstanbula, sonra Paris Sülh Konfransına getməsini izah edir. Nümayəndələrin Ali Şura qarşısında müstəqilliklərini tanıtması, lakin Qərbin böyük Rusiyaya üstünlük verməsi dəyərləndirilir.

Mənbənin öz xülasəsi

Azerbaycan, Bolşevik ihtilalinden sonra hükümetini kurdu ve 28 Mayıs’ta cumhuriyetini ilan etti. Aynı yolu izleyen Kafkas berisindeki komşularıyla ilişkilerini geliştirmeye çalıştı ve doğal başkenti Bakü’ye Kafkas İslam Ordusu sayesinde, 15 Eylül’de kavuştu. Bağımsızlığını uluslararası seviyede temsil ettirmek, çağdaş devletler camiasında yerini alabilmek için Gürcistan ve Ermenistan Cumhuriyetleriyle birlikte hareket etti. Osmanlı Devleti sadece Azerbaycan için değil, diğer iki cumhuriyetle de vazgeçilemez yapıda ve konumda idi. Önce İstanbul’a geldiler, sonra Paris’in yolunu tuttular. Orada günlerce hatta aylarca kaldılar. Özellikle Azerbaycan ve Gürcistan murahhasları kader birliği etmişçesine Yüksek Konseyin huzurunda beklentilerini ve temennilerini dile getirdiler. Bağımsızlıklarını tanıttırdılar, Bolşeviklere karşı yardım sözü aldılar. Asgari şartlar altında da olsa elde ettikleriyle umutlandılar. Azerbaycan ve onun yanında Gürcistan’la ilgili gelişmeler İstanbul’u da memnun etti. Ne var ki batı dünyası tercihini Büyük Rusya’dan yana kullandı.

İndeks

Hərbi hissələr və qurumlar
Kafkas İslam Ordusu

Mənbənin açar sözləri

Ancient history · Art · History · Humanities · Law · Monarchy · Political science · Politics