TADİV
MəqaləAçıq girişxatirəbioqrafiyatarixşünaslıq

İstiklâl Harbi’nde İranlı Bir Subayın Anıları

Salih Akın · Tarih Kritik Dergisi, 2023

Kolleksiya xülasəsi

İstiqlal Müharibəsində Türk ordusunda xidmət etmiş iranlı zabit Seyyid Əhməd Canpuladın xatirələrinin türkcə tərcüməsinə dair kitab təhlili.

Salih Akının Tarih Kritik jurnalında dərc olunmuş bu yazısı iranlı zabit Seyyid Əhməd Canpuladın xatirələrinin İstiqlal Müharibəsi ilə bağlı hissəsinin türkcə tərcüməsini təqdim edən bir təhlildir. Canpuladın Türk ordusunda xidməti, sonra İrana qayıdıb polkovnik rütbəsinə yüksəlməsi və İkinci Dünya Müharibəsi dövründə Cənubi Azərbaycandakı toqquşmalarda iştirakı nəzərdən keçirilir. Qeyd Qafqaz İslam Ordusu və 1918 Azərbaycan əməliyyatına birbaşa toxunmur; yalnız xatirə ədəbiyyatı baxımından dolayı kontekst verir.

Mənbənin öz xülasəsi

Cihan Harbi birçok cephede, farklı milletlerden birçok insanı bir araya getirmişti. İstiklâl Harbi’nde de yakın coğrafyamızdaki farklı milletlerden insanları savaş meydanlarında görmekteyiz. Seyyid Ahmed Canpulad da bunlardan sadece biridir. İncelememize konu olan kitap ise onun hatıratının sadece bir bölümünden ibarettir. İstiklâl Harbi boyunca Türk ordusu içerisinde teğmen ve üsteğmen olarak hizmet veren Canpulad, daha sonrasında İran’a dönmüş ve askerlik kariyerine orada devam ederek albaylığa kadar yükselmiştir. İran ordusu içerisinde de harekâtlara ve İkinci Dünya Savaşı sırasında Güney Azerbaycan’da yaşanan çatışmalara katıldıktan sonra 1949 yılında emekli olmuştur. 1998 yılında ise vefat etmiştir. Hatıratında tüm bu süreci kaleme almıştır fakat bu kitapta sadece İstiklâl Harbi ile ilgili kısımlar dilimize tercüme edilmiştir. Bu sebeple İran’daki askerî kariyerine dair notları kitap içerisinde yer almamaktadır.

İndeks

Mənbənin açar sözləri

Anı · Subay · İranlı · İstiklâl Harbi